اصول حكمت اسلامى و ديدگاه هاى فلسفه بشرى - مدرسى، سيد محمد تقى - الصفحة ٣١٦ - همه چيز براى خداست
قرار داشته باشد.
از امام صادق عليه السلام درباره صحّت سند اين حديث نبوى پرسش كردند كه مىفرمايد: «يك ساعت انديشندن بهتر از يك سال عبادت است.» امام عليه السلام پاسخ داد: «آرى! پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله فرموده است: يك ساعت انديشيدن بهتر از عبادت يك شب است.»
عرض كردم: چگونه بينديشد؟ فرمود: در خانههاى خراب بگردد و بگويد:
كجايند بر پاكنندگان تو؟ كجايند ساكنان تو؟ چرا سخن نمىگوييد؟» [١] يعنى مهمترين چيز در درنگ و انديشيدن، عبرت گرفتن و پند اندوزى است. پس بزرگترين خسارتى كه به انسان وارد مىآيد آن است كه خويش را از معرفت خدا محروم سازد و ديدگانش را فرو بندد، عقل و احساس خود را در برابر آيات خدا كه در وجود و پيرامون او در هر افقى پراكنده است در بندد.
طبيعتاً هنگامى كه شناخت شخص از خداوند فزونى مىيابد توكل او بر خدا و يقينيش به او نيز روبه فزونى مىنهد و توان شكيبايى در رويارويى با سختيها در او پديد مىآيد، در دشوارى و شدّت استقامت مىورزد و همه دنيا در برابر او رام و فرمانبردار مىگردد، در حالى كه اگر قلب انسان تهى باشد، در گذر زندگى سخت خود به گردنه هايى دشوار روبرو مىگردد و به سختىهايى گرفتار مىآيد كه او را به روبر زمين مىافكند. براى پرهيز از مجبور شدن به تن دادن به چنين اوضاعى خداوند شيوه هايىرا وضع كرده است كه موفقيت را ضمانت مىكند ودارويى مؤثّر است. انسان خواهان موفقيت و سلامت، راهى ندارد، مگر پند گرفتن از سخنان پروردگار جهانيان و اين البته پس از زمانى است كه آدمى در صدد يافتن آزادى كامل و شناخت بايسته است. در دعايى منقول در اين زمينه آمده است كه: «خدايا خود را به من بشناسان.» پس مؤمن پيوسته به دنبال يافتن شيوهاى است كه
[١] - بحارالانوار، ج ٦٨، ص ٣٢٤، روايت ١٦.