اصول حكمت اسلامى و ديدگاه هاى فلسفه بشرى - مدرسى، سيد محمد تقى - الصفحة ١٧٨ - ، تجلّى اراده خداوندى
درونش ستيز با خالق را نشانده باشد، خويش را نمىنمايانَد، امّا آن بهره مندى كه اين شناخت را در مىيابد و خداوند قلب او را آكنده به نور ايمان مىكند، همان كسى است كه در برابر خدا خضوع مىورزد و به درگاه كبريايىاش فروتنى مىورزد و در فكر رسيدن به درجه خداوندى، ستيز در مقام كبريايى و قدس اونيست و خداوند قدّوس، سُبّوح و منزّه است و بزرگتر از آن است كه توصيف شود.
بداء [١]، تجلّى اراده خداوندى
از نظر لغوى مفهوم كلمه «بداء» به معناى پديد آوردن و انشاء است نَه ظهور، پس «بداء» يعنى پديد آوردن پس از پديد آوردن و اراده پس از اراده است، مثلًا، در برخى موارد خداوند سبحان وقوع رويداد خاصى را به وجود شرايطى خاص موكول مىكند، چنانكه در مورد نسخ برخى از آيات قرآن كريم اتفاق افتاد، كه آن آيات براى شرايط مشخصى بر پيامبر گرامى نازل شد و پس از تغيير اين شرايط، خداوند آيه مربوطه را نسخ كرد. خداوند مىفرمايد:
مَا نَنَسَخْ مِنْ آيَةٍ أَوْ نُنْسِهَا نَأْتِ بِخَيْرٍ مِنْهَا أَوْ مِثْلِهَا... [٢].
«اگر آيهاى را منسوخ يا ترك كنيم بهتر از آن يا همانند آن را مىآوريم...»
يعنى بهتر و يا مانند آيه نسخ شده، كه با شرايط خاص و واقعيت زندگى شما مناسبت داشته باشد، نازل مىكنيم.
و نيز خداوند مىفرمايد:
[١] * بداء در لغت به مفهوم ظهور پيدايش است و در قاموس آمده است كه: بداله في الامر بدوّاً وبداءة: نشأله فيه رأي، و در المنجد آمده است: بداله في امر: خطر له فيه رأى. مراجعه شود به ص ١٩٠ كتاب «تنبيهات حوال المبدء و المعاد» نگاشته آيت اللَّه حسينعلى مرواريد. اين كتاب با عنوان «ملاحظاتى پيرامون مبدأ و معاد» ترجمه حميد رضا آژير هم اينك مىرود كه به زيور طبع آراسته آيد.
[٢] - سوره بقره، آيه ١٠٦.