اصول حكمت اسلامى و ديدگاه هاى فلسفه بشرى - مدرسى، سيد محمد تقى - الصفحة ١٦٩ - فصل دوم بداء، نمود اراده الهى

فصل دوم: بداء، نمود اراده الهى‌

انسان در راه شناخت با مشكل بزرگى روبروست كه در عدم دريافت و درك او پيرامون پيوند ميان خالق و مخلوق نمود مى‌يابد و به تعبير فلسفى: پيوند ميان قديم و حادث، وجود و عدم، ثابت و متغير، نور و تاريكى، ميان ابعاد مثبت زندگى و ابعاد منفى آن. از همين روست كه آدمى عجز خود را به اثبات مى‌رسانَد و به هدايت خداوندى، رسالتها، پيامبران و حجّتهاى بحق او در زمين نيازى بغايت مبرم مى‌يابد.

بشريت از درك چگونگى پيوند ميان اين دو بُعد ناتوان است، چنانكه از يافتن راه حل مناسب نيز عاجز است. آدمى از يك سو در طبيعت، خير، نور، علم، عدالت، حكمت و نظام دقيق مى‌بيند و از سوى ديگر، شر، تاريكى، نادانى، ستمگرى، تجاوز و سركشى مى‌بيند. پس آيا آفريننده نور همان آفريننده تاريكى است؟ آيا پديد آورنده خير همان پديد آورنده شر است؟ آيا آن كه نعمتهاى ظاهرى و باطنى خود را بر ما فرو مى‌بارانَد همان است كه ما را به بلاهاى بزرگ گرفتار مى‌آورَد؟ همان كسى است كه جنگها، تراژديها، زمين لرزه‌ها و فاجعه‌ها را مقدّر مى‌كند و يا اين نيرو كس ديگرى است؟

اين پرسشها و نظاير آن، همانهايى هستند كه انديشه بشرى را از راه راست به كژ راهه مى‌كشانند. فلاسفه ايران باستان گمان مى‌كردند كه در هستى دو خدا وجود