اصول حكمت اسلامى و ديدگاه هاى فلسفه بشرى - مدرسى، سيد محمد تقى - الصفحة ١٨٢ - آياتى پيرامون بداء

و مقدّرات رهايى مى‌بخشد.

مردم شهرى كه يونس در ميان ايشان مى‌زيست در وقت مناسبى ايمان آوردند و اين هنگامى بود كه شتابان به سوى دانشمندى ربّانى رفتند و درباره خروج يونس از روستا و تهديد او به نازل شدن عذاب از او پرسش كردند. اين دانشمند از ايشان خواست همگى به صحرا روند و به درگاه خداوند زارى كنند و آنها با اخلاص كامل اين دستور را به جاى آوردند و خداوند پس از آن كه عذاب به نزديكى سر آنها رسيده بود آن را از ايشان باز داشت و بدين ترتيب دعاى ايشان سودشان بخشيد و درباره آنها براى خدا بداء حاصل شد، چنانكه يونس نيز به درگاه خدايش دعا كرد تا او را از شكم نهنگ برهاند و خدا دعاى او را استجابت كرد كه اين نيز همان «بدأ» است.

آياتى پيرامون بداء

در دو آيه‌ [١] از آيات قرآن كريم تأكيد شده است كه خداوند «فعّالٌ لما يريد» است خداوند هر چه بخواهد انجام مى‌دهد. يعنى كم و كيف هيچ كارى خداوند را ناتوان نمى‌سازد و آيه ديگرى مى‌فرمايد:

وَلَا تَقُولَنَّ لِشَيْ‌ءٍ إِنِّي فَاعِلٌ ذلِكَ غَداً* إِلَّا أَن يَشَاءَ اللَّهُ وَاذْكُر رَّبَّكَ إِذَا نَسِيتَ وَقُلْ عَسَى‌ أَن يَهْدِيَنِ رَبِّي لِأَقْرَبَ مِنْ هَذَا رَشَداً [٢].

«هرگز مگوى: فردا چنين مى‌كنم، مگر خداوند بخواهد، و چون فراموش كنى پروردگارت را به ياد آور و بگو: شايد پروردگار من مرا از نزديكترين راه هدايت كند.»

و در ديگر آيه مى‌فرمايد:

وَإِذَا سَأَلَكَ عِبَادِي عَنِّي فَإِنِّي قَرِيبٌ أُجِيبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذَا دَعَانِ فَلْيَسْتَجِيبُوا لِيْ وَ لْيُؤْمِنُوا بِي‌