اصول حكمت اسلامى و ديدگاه هاى فلسفه بشرى - مدرسى، سيد محمد تقى - الصفحة ٢٨ - سامري اين امّت

را با ديدگاههاى فلسفىِ فرآورده بشر در هم مى‌آميخت.

براى تفصيل بيشتر ناگزير بايد تاريخ علم كلام را كه شاخه‌اى از علوم عقلى است ارائه كنم؛ علومى كه هنوز، هم رديف فلسفه شمرده مى‌شوند.

علم كلام چيست؟

علم كلام چيست؟ هدف آن كدام است؟ و چرا علم كلام ناميده شده است؟

علم كلام همان علمى‌است كه با ادّله عقلى از عقايد اسلامى به دفاع برمى‌خيزد.

امّا در اين كه چرا اين علم، علم كلام ناميده شد برخى گفته‌اند: زيرا پردازندگان به اين علم مباحث خود را با واژه «كلام» عنوان بندى مى‌كردند و مثلًا مى‌گفتند:

كلامٌ في توحيد اللَّه، يا كلامٌ في القدر و يا...

برخى نيز نامگذارى اين علم را تابع ماهيت مباحث آن دانسته‌اند، زيرا بيشتر مباحث اين علم بحث در موضوع كلام خداوند عزّوجلّ است كه آيا قديم است و يا حادث. اين مبحث نزديك به دو سده ذهن مسلمانان را به خود مشغول كرد.

برخى ديگر نامگذارى اين علم را به مفهوم آن بازگردانده‌اند، زيرا فلاسفه علم خود را منطق مى‌ناميدند و از آنجا كه ترجمه واژه منطق در زبان عربى همان «كلام» است، لذا فيلسوفان مسلمان علم خود را كلام ناميدند.

سومين نظر كه پذيرفته‌ترين آنها نيز هست حاكى از تقليدى مى‌باشد كه علماى كلام نسبت به فلاسفه به كار مى‌برده‌اند. [١]

سامري اين امّت‌

در روايتى به نقل از ابويحيى واسطى آمده است كه: چون اميرالمؤمنين على عليه السلام‌