الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب چهارم مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٣٧٤ - رأى ادباء در صورت حذف ضمير مجرورى

شرح‌

قوله: و انّه كان يقول سفيهنا الخ: آيه (٤) از سوره جنّ.

قوله: و انّهم ظنّوا كما ظننتم‌ الخ: آيه (٧) از سوره جنّ.

قوله: تعالوا يستغفر لكم‌ الخ: آيه (٥) از سوره منافقون.

قوله: اتونى افرغ عليه قطرا: آيه (٩٦) از سوره كهف.

قوله: يستفتونك قل اللّه يفتيكم‌ الخ: آيه (١٧٦) از سوره نساء.

قوله: و لذلك: يعنى و بخاطر وجوب ارتباط بين عاملين متنازعين.

قوله: انّ من التّنازع الخ: اينعبارت مقول قول كوفيّون است.

قوله: و انّه حجّة على رجحان الخ: عطف است بر « انّ من التّنازع» و ضمير در « انّه » به قول امرء القيس برمى‌گردد.

قوله: و قد ارتكبه: ضمير فاعلى به « شاعر » و ضمير مفعولى به اعمال الاوّل راجع است.

قوله: و ترك اعمال الثّانى: كلمه « ترك » معطوف است به « ارتكبه » .

قوله: مع تمكّنه منه: ضمير مجرورى در « تمكّنه » به شاعر و در « منه » به اعمال الثّانى برمى‌گردد.

قوله: و سلامته من الحذف: ضمير در « سلامته » به اعمال الثّانى برمى‌گردد.

قوله: و الصّواب انّه ليس من التّنازع: ضمير در « انّه » به قول امرء القيس راجع بوده و اين عبارت اشاره است به ردّ قول كوفيّون.

قوله: طالب للملك محذوفا للدّليل: يعنى بدليل بيت بعدى و آن عبارتست از:

يعنى ولى مجد و ملك و شرف ثابت و دائمى را طلب كردم منتهى اين مجد و بزرگى نصيب امثال من شد.

قوله: و حينئذ: يعنى و حين نقدّر قوله « و لم اطلب» معطوفا على كفانى.