١. قرآن مجيد مى‌گويد: «وَ نَزَّلْنا عَلَيْكَ الْكِتابَ تِبْياناً لِكُلِّ شَيْ‌ءٍ». [١] مقتضاى عموم آيه اين است كه تمام احكامى كه مورد نياز انسان‌هاست حكم آن به صورت خاص يا به طور عام در قرآن بيان شده است.

٢. در جاى ديگر مى‌خوانيم: « «الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَ رَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلامَ دِيناً»؛ امروز دين شما را كامل كردم و نعمتم را بر شما تمام نمودم و به اسلام به عنوان آيين شما راضى شدم». [٢]

چگونه ممكن است آيين اسلام، كامل باشد در حالى كه خلأ قانونى فراوانى در آن وجود دارد؟

به همين دليل در حديثى از امام على بن موسى الرضا عليه السلام مى‌خوانيم:

«ما ترك شيئاً يحتاج إليه الأمّة الّا بيّنه فمن زعم أن اللَّه عزّ و جلّ لم يكمل دينه فقد ردّ كتاب اللَّه‌

؛ (خداوند) از بيان هيچ حكمى كه امّت به آن نيازمند باشد، فروگذار نكرده است و اگر كسى گمان كند كه خداوند دينش را كامل نكرده كتاب خدا را رد نموده است». [٣]

٣. در حديث معروف حجة الوداع مى‌خوانيم كه پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله فرمود:

«يا ايّها الناس و اللَّه ما من شى‌ء يقرّبكم من الجنّة و يباعدكم من النّار إلّا و قد أمرتكم به و ما من شي‌ء يقرّبكم من النّار و يباعدكم من الجنّة إلّا و قد نهيتكم عنه‌

؛ اى مردم! به خدا سوگند هيچ چيزى نيست كه شما را به بهشت نزديك و از جهنم دور سازد مگر آنكه به آن امر كردم. و هيچ چيز نيست كه شما را به جهنم نزديك و از بهشت دور كند مگر آنكه شما را از آن نهى نمودم». [٤]

مطابق اين حديث هيچ حكمى در اسلام فروگذار نشده مگر اينكه پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله به طور عام يا خاص آن را بيان فرموده است.

٤. در حديث ديگرى از امام صادق عليه السلام مى‌خوانيم:

«إنّ اللَّه أنزل في القرآن تبيان كلّ شي‌ء حتّى و اللَّه ما ترك شيئاً يحتاج إليه العباد حتّى لا يستطيع عبد يقول: لو كان هذا أنزل في القرآن؛ إلّا و قد أنزله اللَّه فيه‌

؛ خداوند در قرآن حكم همه چيز را بيان كرده است. تا آنجا كه به خدا سوگند! از بيان هيچ حكمى كه بندگان به آن نيازمند باشند فروگذار نكرده است، تا بدان حدّ كه هيچ كس نمى‌تواند ادّعا كند كه: «چه خوب بود اگر اين مطلب هم در قرآن مى‌آمد» مگر آنكه همان نيز در قرآن آمده است». [٥]

٥. در احاديث متعددى آمده است كه كتابى نزد على عليه السلام بود كه تمام آنچه را امّت، تا روز قيامت به آن نياز دارد در آن مكتوب بود، رسول خدا صلى الله عليه و آله املا مى‌فرمود و على عليه السلام مى‌نوشت. [٦]

٦. حديث ثقلين كه در منابع معروف حديثى اهل‌

[١]. نحل، آيه ٨٩.

[٢]. مائده، آيه ٣.

[٣]. تفسير برهان‌، ج ١، ص ٤٣٥.

[٤]. كافى‌، ج ٢، ص ٧٤، ح ٢.

[٥]. كافى‌، ج ١، ص ٥٩، ح ١.

[٦]. اين روايات به طور مبسوط در مقدمات كتاب‌ جامع احاديث الشيعة، باب ٤ آمده است.