يكى از حواريون است كه در زبان سريانى «كيفاس» خوانده مى‌شود. نام او در آغاز شمعون بود و پس از آنكه به همراه برادرش «اندرياس» و دو رفيق ديگرشان «يعقوب» و «يوحنّا» مشغول ماهى‌گيرى بود با عيسى عليه السلام ملاقات نمود، آن حضرت او را به تبعيّت از خود دعوت كرد و وى را «كيفاس» ناميد و به او «آدم‌گيرى» (صيد انسان‌ها براى تربيت به جاى صيد ماهى) آموخت به گونه‌اى كه يكى از رسولان دوازده‌گانه به حساب آمد. او در سال ٦٤ يا ٦٦ يا ٦٨ ميلادى، به صليب كشيده شد و به شهادت رسيد. [٢]

پُولس:

يكى ديگر از حواريّون است كه در زبان عبرانى به او شاؤل مى‌گفتند. چون سى سال از سنّش گذشت در ميان قوم يهود، مورد توجّه و شخصى نافذ الامر گشته، در شريعت و علوم دينيّه مهارت تامّ يافت و بر حسب قواعد فريسيّان (طايفه‌اى از يهود كه عزلت گزين بودند و صاحبان يكى از دو مكتب فقهى معروف يهودى و در مقابل مكتب صدوقيان به حساب مى‌آيند [٣]) تن به رياضات شاقّه سپرد و عالمى مرتاض و حافظ قوى و متعصّب در دين يهود و دشمن تلخ دين مسيح گرديد. در اين حال بود كه مسيح عليه السلام در راه دمشق بر او ظاهر گشته و از طريق اعجاز هدايت يافت و تابع دين مسيح شد و دل و جان و انديشه و قوّت و قدرت خود را تماماً به مسيح سپرد و تمام تلاش خويش را در خدمت انتشار انجيل مسيح صرف كرد و با رسوم و قواعد عبادت و دين يهود ضديّت نشان داد، لذا توسّط روميان در قيصريّه محبوس گرديد.

آنچه گذشت تعريفى است كه در «قاموس كتاب مقدّس» آمده است ولى بر اساس آنچه در متن اين نوشتار آمده، او پس از صعود حضرت مسيح به آيين مسيحيّت وارد شد و شريعت تورات را نسخ كرد و عمل به آن را مانع كمال دانست و بنيانگذار مسيحيّت موجود شد، يعنى مسيحيّت كه از دل يهوديت برآمده بود با دو دستاورد پولس، به شكل دينى كاملًا جدا از يهوديت درآمد: نخست الهيات مسيحى است كه به تدريج عيساى مسيح عليه السلام را به يكى از اشخاص تثليث تبديل كرد و ديگر حذف «شريعت» (به تعبير پولس: حذف «يوغ شريعت») از تعاليم مسيحى.

ترِنت:

شوراى جهانى كليساى كاتوليك كه در قرن شانزدهم براى مقابله با «پروتستانها» بوجود آمد.

سوفرگان:

اسقفى كه تحت ولايت اسقفان اعظم يا پاتريارك‌ها قرار دارد.

سيكستوس:

نام پنج تن از پاپها كه مشهورترين آنها سيكستوس ٤ (١٤٧١- ١٤٨٤ م) است و سيكستوس ٥ (١٥٨٥- ١٥٩٠ م) كليساى بزرگ‌

[١]. المنجد، مادّه «بطر».

[٢]. قاموس كتاب مقدّس‌، ص ٢٢٣- ٢٢٠.

[٣]. ر. ك: به واژه «فريسيان» در فصل «منابع شريعت يهود».