وى به نام «محقّق ثانى‌» و «محقّق كركى» معروف است. او داراى كتابهاى فراوانى است كه مهمترين كتاب فقهى او كه بسيار مورد توجّه فقهاست‌ جامع المقاصد فى شرح القواعد نام دارد. [٢]

٨- زين الدّين بن على بن احمد عاملى، معروف به‌ شهيد ثانى‌ (شهيد در ٩٦٦).

وى از بزرگان فقهاى شيعه و معروف در علم و فضل و زهد و عبادت و تحقيق و جلالت قدر است؛ آن عالم بزرگ كتابهاى فراوانى نوشته است كه مشهورترين آنها در فقه‌ مسالك الافهام فى شرح شرايع الاسلام‌ و الروضة البهية فى شرح اللّمعة الدّمشقية و روض الجنان‌ است كه شرح‌ ارشاد الأذهان‌ علّامه حلّى است. [٣]

٩. احمد بن محمّد اردبيلى (م ٩٩٣).

وى از سويى به جهت تحقيق و دقت علمى به «محقّق اردبيلى‌» و از سوى ديگر به سبب تقوا و قدس و زهد فراوانش به «مقدّس اردبيلى‌» شهرت يافت. از او دو اثر ارزشمند در فقه به يادگار مانده است كه يكى از آنها مجمع الفائدة و البرهان فى شرح ارشاد الاذهان‌ است كه شرح كتاب‌ ارشاد الاذهان‌ علّامه حلّى است و مشتمل بر دوره كامل فقهى همراه با دقّت و تحقيق است و ديگرى «زبدة البيان فى احكام القرآن‌» است كه در آن به بررسى آيات الاحكام پرداخته است. [٤]

١٠. محمّد بن على بن حسين موسوى عاملى، معروف به‌ صاحب مدارك‌ (م ١٠٠٩).

وى عالمى ارزشمند، محقّقى دقيق و جامع علوم مختلف بود. مهمترين كتاب فقهى وى‌ مدارك الاحكام فى شرح شرايع الاسلام‌ نام دارد. [٥] «صاحب مدارك» و «صاحب معالم» (شيخ حسن بن زين الدّين (م ١٠١١) از پيروان مكتب محقّق اردبيلى به شمار مى‌روند. اين دو تن نيز همچون محقّق اردبيلى در تمسّك و استدلال به روايات، سخت‌گير بودند و سند روايتى را مى‌پذيرفتند كه عدالت راوى آن، با دو شاهد عادل تأييد شده باشد و شهادت يك عادل و يا متخصّص رجالى را در عدالت او كافى نمى‌دانستند. [٦]

١١. محمّد باقر بن محمّد مؤمن‌ سبزوارى‌ (م ١٠٩٠).

وى مؤلّف كتاب‌ كفاية الاحكام‌ و ذخيرة المعاد است و شيوه اجتهادى و فقاهتى او نيز متأثّر از محقّق اردبيلى است. [٧]

[١]. ر. ك: امل الآمل‌، ج ٢، ص ٢٩؛ روضات الجنّات‌، ج ١، ص ٧٥- ٧١؛ اعيان الشيعة، ج ٣، ص ١٤٨- ١٤٧.

[٢]. ر. ك: امل الآمل‌، ج ١، ص ١٢٢- ١٢١؛ روضات الجنات‌، ج ٤، ص ٣٧٥- ٣٦٠؛ اعيان الشيعة، ج ٨، ص ٢١٢- ٢٠٨.

[٣]. ر. ك: امل الآمل‌، ج ١، ص ٩١- ٨٥؛ روضات الجنّات‌، ج ٣، ص ٣٨٧- ٣٥٢؛ اعيان الشيعة، ج ٧، ص ١٥٨- ١٤٣.

[٤]. ر. ك: امل الآمل‌، ج ٢، ص ٢٣؛ روضات الجنّات‌، ج ١، ص ٨٥- ٧٩؛ اعيان الشيعة، ج ٣، ص ٨٢- ٨٠.

[٥]. ر. ك: امل الآمل‌، ج ١، ص ١٦٨- ١٦٧؛ روضات الجنّات‌، ج ٧، ص ٥٥- ٤٥؛ اعيان الشيعة، ج ١٠، ص ٧- ٦.

[٦]. موسوعة الفقه الاسلامى طبقاً لمذهب اهل البيت عليهم السلام‌، ج ١، ص ٦١.

[٧]. ر. ك: امل الآمل‌، ج ٢، ص ٢٥٠؛ روضات الجنّات‌، ج ٢، ص ٧٧- ٦٨؛ الكنى و الالقاب‌، ج ٣، ص ١٦٠- ١٥٩.