ب) در روايت ديگرى فقه و بصيرت در دين كه قطعاً شامل بصيرت در حلال و حرام دينى نيز مى‌شود به عنوان تنها خيرى معرّفى شده كه خداوند به هركس كه اراده كند عطا مى‌كند

(إذا أراد اللَّه بعبد خيراً فقّهه فى الدين). [٥]

ج) در بعضى از روايات يادگيرى‌

«معالم الحلال و الحرام»

به عنوان فريضه هر مسلمانى ذكر شده كه بايد آن را از اهلش فرا گرفت؛ فريضه‌اى كه تعليم آن براى خدا «حسنه» و فراگيرى آن «عبادت» و بحث و گفتگو درباره آن «تسبيح» و عمل كردن به آن «جهاد» و ياد دادن آن به كسى كه آن را نمى‌داند «صدقه» و بذل و بخشش آن به اهلش «تقرّب الى اللَّه» مى‌باشد

(طلب العلم فريضة على كلّ مسلم فاطلبوا العلم من مظانّه و اقتبسوه من أهله فإنّ تعلّمه للّه حسنة و طلبه عبادة و المذاكرة به تسبيح و العمل به جهاد و تعليمه من لا يعلمه صدقة و بذله لأهله قربة إلى اللَّه تعالى لأنّه معالم الحلال و الحرام و منار سبل الجنة). [٦]

تعليل به‌

«لأنّه معالم الحلال و الحرام ...»

نشان مى‌دهد كه نظر به احكام فقهى مصطلح است.

د) در روايات ديگرى انسان بى‌مبالات به فراگيرى فقه و احكام حلال و حرام، مستحقّ تأديب‌ [٧] شمرده شده است.

ه) در روايتى از امام صادق عليه السلام از رسول خدا مى‌خوانيم: «مسلمانى كه براى يادگيرى فقه، برنامه‌ريزى نكرده، روزى از هفته را به آن اختصاص نمى‌دهد به راستى شايسته سرزنش است». [٨]

و) در روايت ديگرى از زراره و محمّد بن مسلم و بريد آمده كه مردى خدمت امام صادق عليه السلام عرضه داشت: فرزندى دارم كه علاقه‌مندم به محضر شما شرفياب شود و از فقه و حلال و حرام دينى از شما

[١]. الكامل‌ (عبد اللَّه بن عدى)، ج ١، ص ٣٧٨، از رسول خدا صلى الله عليه و آله.

[٢]. خصال‌، ج ١، ص ٢٩، ح ١٠؛ المعجم الصغير (طبرانى)، ج ٢، ص ١٢٤؛ روضة الواعظين‌، ص ٦.

[٣]. اصول سرخسى‌، ج ١، ص ١٠، از رسول خدا صلى الله عليه و آله.

[٤]. بحار الأنوار، ج ١، ص ٢١٣، ح ٩.

[٥]. كافى‌، ج ١، ص ٣٢، ح ٣؛ مسند احمد، ج ٤، ص ٩٢ از رسول خدا صلى الله عليه و آله.

[٦]. امالى طوسى‌، ص ٥٦٩، ح ٢، از رسول خدا صلى الله عليه و آله.

[٧]. «لو أتيت بشباب من شباب الشيعة لا يتفقّه لأدّبته» از امام باقر و امام صادق عليهما السلام (بحار الأنوار، ج ١، ص ٢١٦، ح ١٦).

[٨]. افّ لكلّ مسلم لا يجعل فى كلّ جمعة يوماً يتفقّه فيه امر دينه و يسأل عن دينه (بحار الأنوار، ج ١، ص ١٧٦، ح ٤٤).