بازگردانده شود؟ و در هر حال، حكم فرزند حاصل از تلقيح چيست؟ آيا از صاحب نطفه و زنى كه در رحم او پرورش يافته ارث مى‌برد؟ آيا آنها متقابلًا از وى ارث مى‌برند؟ با چه كسانى محرم است؟

٤. تزريق خون:

آيا تزريق خون غير مسلمان به مسلمان و بالعكس جايز است؟ تزريق خون مرد نامحرم به زن بيگانه و بالعكس چه حكمى دارد؟ حكم خريد و فروش خون براى اهداف بالا چيست؟ با توجّه به اين كه مسأله انتقال و تزريق خون در عصر و زمان ما بسيار مهم است، تا آنجا كه اگر متوقّف شود، زندگى بسيارى از بيماران نيز به خطر مى‌افتد.

٥. كنترل جمعيّت:

آيا جلوگيرى از افزايش نسل مسلمانان و كنترل جمعيّت جايز است؟ با توجّه به حديث معروف نبوى:

«تَزَوَّجُوا فَإِنِّي مُكاثِرٌ بِكُمُ الْأُمَمَ غَداً فِي الْقِيامَةِ ...» [١]

و آيه شريفه‌ «وَ أَمْدَدْناكُمْ بِأَمْوالٍ وَ بَنِينَ» [٢] كه جمعيّت زياد را نعمت دانسته و به جهت آن منّت نهاده است، آيا پيامبر صلى الله عليه و آله به جمعيّت فراوان فقير و ناتوان مباهات و افتخار خواهد كرد، يا به مسلمانانى كه از نظر كيفيت در حدّ بالايى باشند و در صورت جواز كنترل جمعيّت، آيا فقط عقيم كردن به صورت موقّت جايز است، يا عقيم دائم نيز مجاز مى‌باشد؟

مخصوصاً كه اين كار غالباً مستلزم نظر و لمسِ غير مجاز مى‌باشد، حتّى اگر پزشك هم جنس باشد، به ويژه اگر بپذيريم كه چنين جلوگيرى‌هايى مصداق تضييع نطفه محسوب مى‌شود، زيرا نطفه منعقد شده و سپس از بين مى‌رود، چرا كه به جايگاه اصلى‌اش نمى‌رسد و بالاخره با توجّه به اين كه بستن لوله‌ها نوعى نقص عضو به شمار مى‌رود، اين كار چه حكمى دارد؟

٦. آيا مى‌توان قلب انسانى كه در آستانه مرگ است را گرفت (مثلًا مغز بر اثر تصادف متلاشى شده ولى قلب از كار نيفتاده است) و به انسان ديگرى كه بدون پيوند قلب قطعاً مى‌ميرد، پيوند زد؟ مخصوصاً اگر اين كار مرگ شخص اوّل را سرعت بخشد، هر چند نفر دوم را از مرگ نجات مى‌دهد. آيا جلب رضايت صاحب عضو در مواردى كه امكان دارد، يا اولياى او لازم است؟

٧. هرگاه باقى ماندن جنين و سپس تولّد آن به صورت طبيعى براى جان مادر، يا سلامتى او خطر جدى داشته باشد، آيا سقط جنين و ختم حاملگى جايز است؟ در صورت جواز، در چه زمانى از دوران باردارى مجاز خواهد بود؟ قبل از حلول روح، يا حتّى پس از آن؟

٨. در صورتى كه با آزمايشات جديد اطمينان پيدا كنيم كه جنين ناقص الخلقه به دنيا خواهد آمد، و موجود بسيار مزاحمى براى ديگران خواهد بود، سقط وى چه حكمى دارد؟

٩. تجميد انسان‌هاى مبتلا به بيمارى‌هاى لاعلاج، به اميد يافتن روش معالجه آنها در آينده- همان گونه كه در برخى از كشورها مرسوم است- چه حكمى دارد؟ بر فرض جواز، حكم اموال و همسرش چه مى‌شود؟ زيرا نه ظاهراً زنده است و نه حقيقتاً مرده‌

[١]. وسائل الشيعة، ج ١٤، ابواب مقدّمات النكاح، باب ١، ح ٢.

[٢]. اسراء، آيه ٦.