قال رسول اللَّه صلى الله عليه و آله أيّها النّاس إنّه ليس من شى‌ء يقرّبكم من الجنّة و يبعدكم من النّار إلّا قد أمرتُكم به و إنّه ليس شي‌ء يقرّبكم من النّار و يبعدكم من الجنّة إلّا قد نهيتكم عنه. [٢]

چنانكه در حديث ديگرى آمده است:

امير مؤمنان على عليه السلام در دوران زندگى خود همواره در توضيح و تبيين حقايق اسلام در ميان امّت تلاش داشت. آن حضرت در كلامى فرمود: خدا را سپاس مى‌گويم كه مرا از دنيا خارج نساخت تا آن كه همه احكام مورد نياز امّت را براى آنان توضيح دادم:

(الحمد للَّه الّذى لم يخرجنى من الدّنيا حتى بيّنت للأمّة جميع ما تحتاج اليه). [٣]

در حديث ديگرى از امام صادق عليه السلام آمده است:

«ما من شي يحتاج إليه ولد آدم إلّا و قد خرجتْ فيه السنّة من اللَّه و من رسوله‌

؛ چيزى نيست كه فرزندان آدم به آن نياز داشته باشد، جز اينكه حكم آن از جانب خدا و رسولش بيان شده است».

امام عليه السلام در ادامه اين حديث، به آيه‌ «الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي ...» [٤] تمسّك مى‌جويد و مى‌فرمايد:

«فلو لم يكمل سنّته و فرائضه و ما يحتاج إليه النّاس، ما احتجّ به‌

؛ اگر خداوند سنّت و فرايض خود را و آنچه مردم به آن نياز دارند، كامل نمى‌كرد به اكمال و اتمام دينش در اين آيه احتجاج نمى‌فرمود». [٥]

و در حديث ديگرى از امام موسى بن جعفر عليه السلام آمده است كه فرمود:

«أتاهم رسول اللَّه بما اكتفوا به في عهده و استغنوا به من بعده‌

؛ رسول خدا آنچه را مردم عصرش بدان نياز داشتند، از جانب خداوند آورد و نياز آيندگان نيز از اين طريق مرتفع شد». [٦]

جمع‌بندى:

از مجموع اينگونه از احاديث استفاده مى‌شود كه اسلام از جامعيّتى برخوردار است كه مى‌تواند پاسخگوى همه نيازمنديهاى بشر باشد و شكى نيست يكى از مهمترين نيازمنديهاى مردم هر عصرى حكومت و اداره جامعه است؛ زيرا اوّلًا، دين اسلام آخرين دين الهى براى بشريت است و هرگز دين و كتابى غير آن براى آدميان نخواهد آمد. چرا كه پيامبر اسلام «خاتم النبيّين» است، چنانكه در قرآن كريم آمده است: «وَ لكِنْ رَسُولَ اللَّهِ وَ خاتَمَ النَّبِيِّينَ». [٧]

و از قول پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله رسماً به جهانيان خطاب كرده مى‌فرمايد: «قُلْ يا أَيُّهَا النَّاسُ إِنِّي رَسُولُ اللَّهِ إِلَيْكُمْ جَمِيعاً» [٨] و پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله نيز فرمود:

«أيّها النّاس لا نبىّ بعدي و لا سنّة بعد سنّتي» [٩]

و نيز فرمود:

[١]. كافى‌، ج ٢، ص ٧٤، ح ٢.

[٢]. در المنثور، ج ٥، ص ٩٤.

[٣]. تهذيب‌، ج ٦، ص ٣١٩، حديث ٨٦.

[٤]. مائده، آيه ٣.

[٥]. بحار الأنوار، ج ٢، ص ١٦٩، ح ٣.

[٦]. همان مدرك، ح ٤.

[٧]. احزاب، آيه ٤٠.

[٨]. اعراف، آيه ١٥٨.

[٩]. وسائل الشيعة، ج ١٨، ص ٥٥٥، ح ٣.