دائرة المعارف فقه مقارن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٢٢ - سرزمين يهودا
حكومت كاهنى:
كاهن به روحانى و عالم دينى يهود و نصارا گفته مىشود كه متولّى انجام شعائر دينى بود و رئيس كاهنان نظارت بر «هيكل» (معبد) را نيز بر عهده داشت و «رجال كَهَنوت» (كَهَنُوت وظيفه كاهن) همان رجال دينى يهود و نصارا هستند، در نتيجه «حكومت كاهنى» به معناى حكومت دينى است. (قاموس كتاب مقدّس، المعجم الوسيط و فرهنگ عميد).
داوران:
به بزرگانى از بنى اسرائيل گفته مىشود كه پس از يوشع، رهبرى قوم را به عهده آنان بود و در عين حال كه پادشاه بودند، داورى و قضاوت را نيز بر عهده داشتند. (قاموس كتاب مقدّس، ص ٣٧١).
دِاوَريتا:
م تَقانا
دِرَبانان:
م تَقانا
دِواريم:
م تورات
دين:
(جمع آن: «دينيم») نزديك به معناى قانون است و عمدتاً دو گروه از قوانين را شامل مىشود:
«دينهمامونوت» كه تقريباً معادل حقوق مدنى (احكام مالى) است و ديگر «دينه نِفاشوت» كه كمابيش با حقوق كيفرى برابر است. البتّه واژه «دين» دائره وسيع ترى از واژه قانون دارد زيرا شامل احكام فردى و ناظر به روابط انسان و خدا نيز مىشود.
راشى:
م پروشيم
راو:
م ربّى
ربّى:
عنوانى بود براى آمورا (شارح) و عبارت بود از مقام رسمى كه فقط به دست «ناسى» يعنى رهبر سنهدرين نصب مىشد و چون سنهدرين در سرزمين فلسطين قرار داشت به آموراهاى غير فلسطينى يعنى بابلى عنوان رسمى «راو» را دادند.
رُش:
م آشرى
ريشونيم:
نام دوره برجسته شريعت يهود پس از تلمود است (سده يازدهم تا شانزدهم) و به معناى متقدّمان يا مراجع نخستين مىباشد. در اين دوره، قانونگذارى اجتماعى رونق بسيارى يافت و قانون نامههايى چون كتاب شولحان عاروخ تأليف يكى از عالمان يهودى به نام «يوسف قارو» تدوين شد.
زوگوت:
م سَنْهِدْرين
ساوورائيم:
به معناى «حكما» است و به عالمان بابلى گفته مىشود كه پس از پايان تلمود بابلى حدود سال ٥٠٠ ميلادى تا پايان قرن ششم كارشان ويرايش، تنظيم و فصلبندى تلمود بود.
سِدِر:
به معناى بخش است. به هر بخش از ميشنا، «سِدِر» گفته مىشود كه هر سِدِر داراى تعدادى مَسِخِت (رساله) است.
سرزمين موعود:
مقصود، «كنعان» است يعنى همان سرزمينى كه فرزندان يعقوب از آنجا به مصر منتقل شدند و پس از آنكه مصريان با آنان بناى ناسازگارى گذاشتند به رهبرى موسى عليه السلام از مصر خارج گشتند و پس از سالها سردرگمى، پس از وفات موسى و در زمان جانشين او يوشع بن نون به كنعان، سرزمين موعود برگشتند.
سرزمين يهودا:
«يهودا» چهارمين پسر يعقوب، همان است كه براى رهايى يوسف از مرگ، رأى به