توجّه عمده خود را روى بنا كردن حصارهاى شهر اورشليم نهاد و پس از يك سال آن را به اتمام رساند و از دوستان امين او «عزرا» بود. نحميا حدود سال ٤٣٢ قبل از ميلاد به زادگاه خود بابل بازگشت و بعد از چند سال به اورشليم طلبيده شد تا به اصلاح بعضى از مسائل مذهبى كه مورد اختلاف واقع شده بود، بپردازد. «كتاب نحميا» (اسم يكى از كتب تاريخى عهد عتيق) كه تمامى اين مسائل و وقايع را در بر دارد را در سال ٤٠٠ قبل از ميلاد تصنيف نمود كه به منزله تتمّه‌اى براى كتاب عزرا است و بعضى آن را كتاب دوّم عزرا مى‌دانند.

نووِلّى:

م پروشيم‌

نِويئيم:

كتاب مقدّس يهود سه بخش دارد:

١. تورات، ٢. نِويئيم به معناى كتب و صحُف انبياى بنى اسرائيل كه هفده كتاب است و به نبوّت هفده‌گانه معروف است. ٣. كِتوويم به معناى مكتوبات كه دوازده كتاب از آن مربوط به تاريخ و داورى مى‌باشد و پنج كتاب ديگر سرود و شعر و مناجات و امثالى است كه مربوط به انبياى مختلف است.

وَييقرا:

م تورات‌

هلاخا:

معادل «شريعت» است كه در معنايى عام، مشتمل بر همه آموزه‌هاى دستورى دين مى‌باشد و در معنايى خاص به هر قاعده شرعى جديدى كه وضع مى‌شود، اطلاق مى‌شود.

هلينيسم:

يونانى‌گرى و طرز تفكّر يونانيان كه از سال ٣٣٢ قبل از ميلاد به بعد با تسلّط بر يهوديان، تأثير زيادى بر انديشه‌هاى يهودى گذاشت. يهوديان، اقوامى را كه مغلوب يونانيان بودند «هلنيز» مى‌گفتند. (قاموس كتاب مقدّس، ص ٩٧٤).

هيكل سليمان:

نماد استوارى و بقاى قوم يهود كه توسّط سليمان در شهر اورشليم ساخته شد و معبد بزرگى است كه بسيارى از مناسك و اعمال يهودى مثل قربانى و ... فقط بايد در آنجا اجرا شود. يك بار به دست بخت‌نصّر و بار دوم به دست «تيتوس» سردار رومى، ويران شد.

هيلل:

م سَنْهِدْرين‌

يوسف قارو:

م شولحان عاروخ و ريشونيم‌

يوشيا:

پانزدهمين پادشاه از پادشاهان نوزده‌گانه «مملكت يهودا» ( «سرزمين يهوا» كه توضيح آن در عنوان «سرزمين يهودا» گذشت) مى‌باشد. او در ٨ سالگى بر تخت نشست و مدّت ٣١ سال پادشاهى كرد (٦٣٩- ٦٠٩ قبل ميلاد مسيح) در تقوا و پرهيزكارى و استقامت مشهور بود. در زمان او سفر تثنيه از تورات اصلى پيدا شد. او كسى است كه (بر خلاف پدرش «آمون» چهاردهمين پادشاه) بت‌پرستى را نابود و هيكل (معبد) را مرمت كرد و در ٣٩ سالگى وفات نمود (قاموس كتاب مقدّس واژه يوشيا).

*** منابع و مآخذ

١. اديان بزرگ جهان، هاشم رضى، سازمان انتشارات فروهر، تهران، چاپ پنجم، ١٣٦٠.