امام در پاسخ فرمود: علّت تحريم شراب براى اين است كه ريشه و اساس خبائث و زشتى‌هاست و سرآغاز هر بدى و شرّى است. ساعتى بر شراب‌خوار مى‌گذرد كه عقل او را سلب مى‌كند (و از كار مى‌اندازد) و پروردگار خود را نمى‌شناسد، و هر گناهى را مرتكب مى‌شود و هر حرمتى را هتك مى‌كند و با تمام خويشاوندان قطع رحم مى‌كند و تمام كارهاى قبيح و زشت را انجام مى‌دهد و زمام آدم مست در اختيار شيطان است، اگر به او فرمان دهد كه به بت‌ها سجده كند، فرمان مى‌برد و مطيع شيطان مى‌شود، كه هرجا مايل بود او را ببرد». [١]

٧. امام امير مؤمنان على عليه السلام در بخش كلمات قصار «نهج البلاغه» رقم ٢٥٢ به بخش مهمّى از علل و فلسفه‌هاى احكام الهى اشاره كرده، مى‌فرمايد:

«فرض اللَّه الايمان تطهيراً من الشرك و الصلاة تنزيهاً عن الكبر ... و الحجّ تقوية للدّين و الجهاد عزّاً للاسلام‌

؛ خداوند ايمان را به خاطر تطهير از شرك واجب فرمود و نماز را براى پاك كردن از تكبّر ... و حج را براى تقويت دين و جهاد را جهت عزّت اسلام».

٨. در خطبه معروف و تاريخى برترين بانوى دو عالم، حضرت فاطمه زهرا عليها السلام نيز آمده است:

«فجعل اللَّه الايمان تطهيراً لكم من الشّرك و الصّلاة تنزيهاً لكم عن الكبر ...

؛ خداوند ايمان را براى پاك شدن شما از شرك قرار داد و نماز را جهت بازداشتن شما از تكبّر ...». [٢]

٩. از بعضى احاديث به روشنى استفاده مى‌شود كه نه تنها احكام و دستورات الهى در حال حيات و زندگى در دنيا به صلاح و منفعت بندگان است، بلكه بعضى از دستورات اسلام و انجام دادن آن بعد از مرگ انسان نيز به نفع او مى‌باشد، لذا در حديثى از امام رضا عليه السلام درباره فلسفه نماز ميّت مى‌خوانيم:

«انّما امروا بالصلاة على الميّت ليشفعوا له، و ليدعوا له بالمغفرة، لانّه لم يكن فى وقتٍ من الاوقات أحوج الى الشفاعة فيه و الطلبة و الاستغفار من تلك الساعة

؛ مردم براى اين به نماز ميّت فرمان داده شدند كه براى ميّت در پيشگاه خدا شفاعت كنند و براى او طلب مغفرت كنند زيرا ميّت در آن زمان بيش از هر زمانى به شفاعت و درخواست رحمت و مغفرت نيازمند است». [٣]

***______________________________

(١). بحار الأنوار، ج ٦٢، ص ١٦٢، باب علل تحريم محرمات، ح ١.

(٢). احتجاج طبرسى‌، ج ١، ص ٢٥٣؛ كشف الغمه‌، ج ٢، ص ١٠٨؛ بلاغات النساء، تأليف ابن طيفور (متوفّاى ٣٨٠ ق)؛ اعلام النساء، ج ٤، ص ١١٦؛ احقاق الحق‌، ج ١٠، ص ٢٩٦؛ الغدير، ج ٧، ص ١٩٥؛ امالى شيخ طوسى‌، ج ٢، ص ٦٩؛ الشافى‌، سيّد مرتضى، ج ٤، ص ٦٩؛ شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد، ج ١٦، ص ٢١٠ و ٢٤٩.

(٣). وسائل الشيعة، ج ٢، ص ٧٧٦، ح ٢١، باب ٥ از ابواب «صلاة الجنازة».