دائرة المعارف فقه مقارن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٢٧ - نحميا
شخص استنتاج شده است. در صورت اوّل، مَعَسه همان «رويّه قضايى» و در صورت دوم شبيه همان «نظريه حقوقدانان» كه در ديگر نظامهاى حقوقى موجود است، مىباشد. مَعَسه پنجمين منبع از منابع قانونى در شريعت يهود است.
ميدراش:
يكى از منابع قانونى و رسمى شريعت يهودى است و مقصود از آن قواعدى است كه از تفسيرهايى از كتاب مقدّس كه خارج از تلمود و ميشنا هستند استنتاج مىشود.
ميدرشه هلاخا:
ميدرشه هلاخا يا ميدراشهاى هلاخايى نوعى تفسير مبسوط به اسفار پنجگانه توراتاند (ميدرشه يا ميدراش به معناى تفسير است) يعنى «ميدراشها» عمدتاً در پى استنتاج هلاخا (شريعت) از توراتاند اگر چه گاهى حاوى «اگادا» (مباحث تاريخى و اخلاقى و ... از تورات) نيز هستند. ميدراشهاى هلاخايى مجموعهاى از سومين منبع مكتوب شريعت يهود يعنى «باريتا» هستند كه در ميشنا نيامدهاند بلكه در تلمود ذكر شدهاند و لذا از اعتبار منابع رسمى برخوردار نيستند.
ميشپاط:
در متون شرعى يهودى به معناى «قانون» است، گرچه بر خلاف واژه «قانون» احكام ناظر به رابطه انسان با خدا (احكام فردى) را نيز در بر مىگيرد.
ميشنا:
در دوره تنّائيم (معلمان) دو دسته آثار خلق شده است دسته اوّل آثارى است كه از نوع قانوننامه است و در آن، تفسيرهايى كه از اسفار پنجگانه تورات مىشود تحت بابهاى خاص شريعت به گونهاى فشرده تدوين شدهاند و ميشنا نام گرفتهاند، تهيه كننده اين اثر يكى از عالمان يهودى به نام «يهودا هناسى» است كه در گردآورى هلاخاها دقتى خاص داشت و فقط هلاخاهايى را در اين كتاب برگزيد كه درباره آنها اتفاق نظر وجود داشت.
ميشنه تورا:
يكى از جانشينان الفاسى (مهمترين قانوننامه نويس در دوره ريشونيم سده ١١- ١٦) كه شاگردِ شاگرد او بود موسى بن ميمون معروف به «رامبام» اهل قرطبه در اسپانيا (١١٣٥- ١٢٠٤ ميلادى) است. كتاب وى «ميشنه تورا» (تورات دوم) نام دارد كه بزرگترين اثر هلاخايى است. اين كتاب همه شريعت تلمودى را در چهارده بخش اصلى به شيوهاى ساده، دربرگرفته و به «يَدهخراقا» (دست قوى) معروف گشته است.
ميصوا:
به معناى حكم و تكليف است اعمّ از احكام اجتماعى (قانون) و احكام فردىِ ناظر به روابط انسان با خدا.
مينهاگ:
(به معناى «عرف») به قواعد حقوقى گفته مىشود كه از شكلهاى مختلف عرف، استنتاج مىشود. مينهاگ چهارمين منبع از منابع قانونى در شريعت يهود است.
نحميا:
در بابل، ايام اسارت يهوديان متولّد شد و در شوش به منصب ساقىگرى پادشاه ايران، اردشير درازدست منصوب شد. از پادشاه ايران درخواست نمود كه او را اذن دهد كه به اورشليم برود، لذا سال بيستم پادشاهى اردشير (حدود ٤٤٤ قبل ميلاد) براى حكومت بر اورشليم به آن ديار فرستاده شد. او