دائرة المعارف فقه مقارن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٠٩ - هفتم شولحان عاروخ
بود و بدين جهت به سرعت به آن اقبال شد. آشرى افزون بر قانون نامه معروفش، شرحى بر بخشهايى از تلمود نگاشت و توسافوت مجزايى براى برخى رسالهها تدوين كرد.
ششم. ارباعا طوريم
مهمترين قانون نامهاى كه پس از كتاب ابن ميمون تدوين شد ارباعا طوريم (معروف به طور) اثر يعقوب بن آشر فرزند آشرى است. او گرچه در سبك كتابش از ميشنه تورا الگو گرفت، كتابى مستقل و انديشههاى نو بنياد گذاشت. از زمان ابن ميمون تا زمان تدوين طور (حدود ١٣٤٠ م) به دليل گسترش مطالعات در باب شريعت، كمتر مطلبى را مىشد يافت كه اختلاف آرا بدان راه نيافته باشد. از اين رو لازم بود كتابى كه در مسائل جديد رأى قاطع را صادر كند تدوين گردد. طور تا دو قرن بعد، يعنى آنگاه كه شولحان عاروخ، تدوين شد كتاب مرجع شريعت يهودى بود.
ترتيب مطالب طور به عنوان معيار در آثار بعدى پذيرفته شد. ارباعا طوريم به معناى «چهار رديف» است كه از آيات كتاب مقدّس (خروج ٢٨: ١٧) گرفته شده است. چنانكه از نام كتاب پيداست وى كتاب را به چهار بخش يا رديف تقسيم كرده است.
نخستين رديف اورح حييم [١] (طريق زندگى) نام گرفته است و قوانين روز شنبه، اعياد، دعاهاى روزانه و ...
را در بر دارد. دومين رديف يوره دعا [٢] است كه به غذاهاى حرام و حلال و نيز نذرها و مقرّرات طهارت مربوط مىشود. رديف سوم، اوِن هاعَزِر، [٣] به ازدواج، طلاق، روابط جنسى و موارد مشابه مىپردازد. در رديف چهارم، يعنى حوشن هميشپاط [٤] قوانين مدنى و جزايى، ارث، مالكيّت و غيره بررسى شده است.
كتاب طور حتى در زمان زندگانى خود ربّى يعقوب قانون نامه معيار شد و جانشين بسيارى از آثار ديگر گشت. [٥]
هفتم. شولحان عاروخ [٦]
در اواخر سده پانزدهم، يهوديان از اسپانيا و پرتغال اخراج شدند و اين امر باعث پراكندگى ايشان در سرزمينهايى مانند تركيه، هلند، آسياى صغير، فلسطين و ... شد. اين مسأله باعث پديد آمدن عرفهاى جديد و كاهش نيروى سنّت شد. از اين رو لازم بود كه نظام شرعى از نو احيا و پابرجا شود.
يوسف قارو، اهل صفد، عالم و عارف بزرگ يهودى به انجام اين كار همت گماشت. او در آغاز كتاب بيت يوسف را نوشت كه در ظاهر شرح طور ولى در واقع اثرى مستقل بود. اين اثر حاصل بيست سال بررسى
[١].Orah Hayyim
[٢].Yoreh Deah
[٣].Even HaEzer
[٤].Hoshen HaMishpat
[٥].M .E .,op .cit .,p .٥٤٦ -٧٤٦ ,.
به نقل از: ساختار حقوق يهود، ص ١٠٦- ١٠٣.
[٦]. شولحان عاروخ چنانكه خواهد آمد در اصل به معناى «سفره مرتب» است و در اينجا اشاره به نوشته يكى از علماى يهود به نام «يوسف قارو» است كه نظام شرعى يهود را بر اساس عرفهاى جديد تنظيم و مرتّب ساخت.