رسانده‌اند كه هر يك از اسفار تورات قرنها با هم فاصله دارند و جملگى آنها قرنها پس از رحلت موسى به صورت مجموعه كنونى درآمدند و نسخه اصلى «تورات» و «الواح احكام عشره» كه پس از رحلت موسى عليه السلام در «صندوق شهادت» (و به تعبير قرآن: «تابوت») جا داشته و بر اساس قول مفسّران در ذيل آيات طالوت و جالوت، تا زمان داوود پيامبر (حدود ١٠٠٠ سال قبل از ميلاد) موجود بوده، قرنها قبل از ميلاد مسيح (سال ٥٦٨ قبل از ميلاد) در آتش‌سوزى‌ها و تخريب‌هاى حمله بخت‌نصّر، از بين رفت تا اينكه در زمان «كوروش» يكى از عالمان يهود به نام «عزرا» پس از مراجعت يهود از تبعيد بابلى، با همكارى جمعى به نگاشتن «عهد عتيق» و تورات اقدام كرد. (رجوع شود به كتاب «جاهليّت و اسلام‌» تأليف علّامه يحيى نورى، چاپ نهم، ص ٣٩٧- ٤٠٧).

شمّاى:

م سَنْهِدْرين‌

شِموت:

م تورات‌

صِدوشيم:

م پروشيم‌

طور:

م ارباعاطوريم.

عبرانيان:

همان بنى اسرائيل هستند كه از نژاد «سامى» (منسوب به «سام» فرزند نوح) مى‌باشند كه نسب خود را به ابراهيم (حدود ٢٠٠٠ سال پيش از ميلاد) مى‌رسانند.

عزرا:

كاهن و هادى معروف عبرانيان و كاتب ماهر شريعت بود، در بارگاه سلاطين ايران (كوروش، گشتاسب و اسفنديار) درجه و اعتبار تامّى داشت. در سال ٤٥٧ قبل از ميلاد با جماعت بزرگى از اسيران، به اورشليم بازگشت و كنايس چندى تأسيس نمود و كتاب عزرا (يكى از كتب تاريخى عهد عتيق) و قسمتى از كتاب نحميا (كتاب تاريخى ديگرى از عهد عتيق) را تدوين كرد و تمامى كتب عهد عتيق را جمع‌آورى و تصحيح نمود. كتاب عزرا مشتمل بر تاريخ مراجعت يهوديان از زمان كوروش مى‌باشد كه شصت سال بعد از آن نوشته شد و حكايت وقايعى است كه در سال ٤٥٦ قبل از ميلاد واقع شد. (قاموس كتاب مقدّس).

عقيوا:

«عقيوا» و «مئير» دو تن از «تنّائيم» (معلمان) هستند كه در تدوين شريعت شفاهى يعنى شرح اسفار پنج‌گانه تورات، آثارى از خود برجاى گذاشتند و آثار آنان از نظر اهميّت در درجه بعد از «ميشنا» اثر يهودا هناسى قرار دارند. به آثار عقيوا و مئير، ميدرشه هلاخا يا ميدراش‌هاى هلاخايى گفته مى‌شود (رجوع شود به واژه «ميدرشه هلاخا») قابل توجّه است كه «عقيوا» يكى از استادان «مئير» است چنانكه «مئير» يكى از استادان «يهودا هناسى» مى‌باشد.

عهد:

به كتاب مقدّس يهود، «عهد» مى‌گويند چرا كه به گفته تورات، خدا با قوم بنى اسرائيل عهد بست كه در قبال رعايت احكام تورات، قوم محبوب و برگزيده خدا شوند.

غريب مهمان:

غريب مهمان يا «نيمه مؤمن» به غير يهودى‌اى گفته مى‌شود كه قوانين هفتگانه اخلاقى تورات را كه به «قوانين نوح» نام گرفته‌اند»