پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥١٨ - نكته فلسفه دعا

نكته فلسفه دعا

كسانى كه با منابع اسلامى سر و كار دارند به اين نكته واقفند كه دعا و نيايش در تعليمات اسلام جايگاه ويژه‌اى دارد، تا آنجا كه قسمت عمده عبادات اسلامى را دعا و نيايش تشكيل مى‌دهد، به گونه‌اى كه روح عبادت دعا شمرده شده است همان گونه كه در حديثى از پيغمبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم مى‌خوانيم: «افزعوا الى اللّه عزّ و جلّ في حوائجكم، و الجئوا اليه في ملمّاتكم، و تضرّعوا اليه، فانّ الدّعاء مخّ العبادة!»، «در حوائج خود و به هنگام بروز مشكلات از خداوند مدد بطلبيد، و در سختيها به او پناه ببريد، و در پيشگاه او تضرع و دعا كنيد، چرا كه دعا روح و مغز عبادت است». [١] در حديث ديگرى دعا به عنوان اسلحه مؤمن، و ستون خيمه دين، و نور آسمانها و زمين، معرفى شده است، (قال رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و سلّم: الدّعاء سلاح المؤمن، و عمود الدّين، و نور السّموات و الارض). [٢] و امير مؤمنان على عليه السّلام مى‌فرمايد: «الدّعاء مفاتيح النّجاح، و مقاليد الفلاح»، «دعا كليد پيروزى و وسيله رستگارى است». [٣] اين مسأله به قدرى مهم است كه قرآن مجيد با صراحت مى‌گويد: «قُلْ ما يَعْبَؤُا بِكُمْ رَبِّي لَوْ لا دُعاؤُكُمْ» [٤]، «بگو پروردگارم به شما اعتنايى نمى‌كند اگر دعاى شما نباشد». ولى با اين حال بعضى از ناآشنايان به فلسفه دعا خرده‌گيريهايى در اين زمينه دارند.

١- گاه مى‌گويند: دعا با روح رضا و تسليم در برابر اراده خداوند نمى‌سازد، ما بايد تسليم اراده او باشيم و هر چه او مى‌پسندد همان را بپسنديم! ٢- دعا يكى از عوامل تخدير و كند شدن چرخهاى فعاليت و تلاش و كوشش‌

[١] بحار الانوار، جلد ٩٠، صفحه ٣٠٢.

[٢] اصول كافى، جلد ٢، صفحه ٤٦٨، حديث ١.

[٣] بحار الانوار، جلد ٩٠، صفحه ٣٤١ و اصول كافى، جلد ٢، صفحه ٤٦٨.

[٤] سوره فرقان، آيه ٧٧.