پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٦١ - در زمانى هستيم كه ارزشها دگرگون شده!

مؤمنان صالحى كه اطراف او را گرفته بودند از شهر بيرون كنند و گناهشان را اين مى‌شمردند كه افرادى، پاك دامن هستند: «فَما كانَ جَوابَ قَوْمِهِ إِلَّا أَنْ قالُوا أَخْرِجُوا آلَ لُوطٍ مِنْ قَرْيَتِكُمْ إِنَّهُمْ أُناسٌ يَتَطَهَّرُونَ». [١] ظالمان قوم نوح نيز جوانان پاكدلى را كه به او ايمان آورده بودند، اراذل ساده لوح و خودسرى مى‌شمردند كه هيچ گونه فضيلتى بر ديگران ندارند به او گفتند:

«ما نَراكَ إِلَّا بَشَراً مِثْلَنا وَ ما نَراكَ اتَّبَعَكَ إِلَّا الَّذِينَ هُمْ أَراذِلُنا بادِيَ الرَّأْيِ وَ ما نَرى‌ لَكُمْ عَلَيْنا مِنْ فَضْلٍ بَلْ نَظُنُّكُمْ كاذِبِينَ». [٢] گفتند: «ما، تو را جز بشرى مانند خودمان نمى‌بينيم و كسانى را كه از تو پيروى كرده‌اند، جز گروهى اراذل ساده لوح نمى‌يابيم و فضيلتى براى شما نسبت به خود مشاهده نمى‌كنيم، بلكه شما را دروغگو تصوّر مى‌كنيم.» آرى، هنگامى كه مردم زمان فاسد شوند و ظلم و تباهى فزونى گيرد، شكل جامعه عوض مى‌شود و ضدّ ارزش‌ها جاى ارزش‌ها را مى‌گيرد و ظالم به خودكامگى خود مى‌افزايد و نيكوكاران مجرم محسوب مى‌شوند و از مراكز حسّاس جامعه، عقب رانده خواهند شد.

نتيجه آن، همان مى‌شود كه امام عليه السّلام در ادامه اين سخن مى‌فرمايد:

«چنان شده است كه از علم و دانش خود، بهره نمى‌گيريم و آنچه را نمى‌دانيم، از كسى نمى‌پرسيم، لا ننتفع بما علمنا، و لا نسأل عمّا جهلنا.

در واقع، اين بدترين حالتى است كه يك انسان يا يك جامعه گرفتار آن مى‌شود، يعنى نه از علوم و آگاهيهاى خود براى حلّ مشكلات بهره مى‌گيرد و نه به فكر رفع جهل و به دست آوردن آگاهى است و حاصل اين دو، چيزى جز غوطه‌ور شدن در جهل و جنايت نيست و اين است حال تمام كسانى كه در برابر مفاسد جامعه بى‌تفاوت باشند و هيچ گونه مسئوليتى براى خود قائل نشوند، خواه به علت يأس و نوميدى از اصلاح باشد و يا خو گرفتن به فساد و قساوت و سنگدلى.

[١] سوره نمل، آيه ٥٦.

[٢] سوره هود: آيه ٢٧.