پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٥٠ - ٢- خلاصهاى از زندگى طلحه و زبير
نكتهها
١- عكس العمل زبير در برابر پيام امام عليه السّلام
در بعضى از روايات آمده است كه ابن عباس مىگويد: وقتى پيام امام را به زبير رساندم، در جواب گفت: «به على بگو: إنّى اريد ما تريد، من نيز همان را مى خواهم كه تو مىخواهى.» [١] (اشاره به اين كه تو دنبال حكومت بر مردم هستى، چرا من نباشم؟ گويى جاه طلبى آن چنان چشم و دل او را كور كرده بود كه مىپنداشت على عليه السّلام به خاطر جاه و مقام قيام كرده است.) ابن عباس مىگويد: «من، خدمت على عليه السّلام آمدم و داستان را خدمت او عرض كردم.» ولى همچنان كه در بالا اشاره شد، زبير نتوانست در برابر فشار وجدان مقاومت كند و سرانجام پردهها از برابر ديدگان او كنار رفت و به واقعيتها توجه كرد و از جنگ كناره گرفت، هر چند بسيار دير شده بود.
٢- خلاصهاى از زندگى طلحه و زبير
«طلحه» از طايفه قريش است. پدرش عبيد اللّه بن عثمان و از پيشگامان در اسلام بود و در جنگهاى اسلامى شركت داشت، ولى در جنگ «بدر» نبود گويا براى مأموريتى از سوى پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم به شام رفته بود و لذا هنگامى كه بازگشت سهم خود را از غنائم بدر مطالبه كرد.
رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم به او فرمود: لك سهمك و أجرك، تو هم سهمى در غنائم دارى و هم سهمى در پاداش». مىگويند: هنگامى كه «طلحه» و «زبير» ايمان آوردند، پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم در مكه پيمان برادرى ميان آنها برقرار ساخت، ولى بعد از هجرت پيمان برادرى طلحه را با «ابو ايّوب» برقرار كرد. از پسرش نقل شده كه: پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم مرا در روز احد «طلحة الخير ناميد». حمايت او از رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و سلّم در جنگهاى اسلامى، جاى ترديد نيست.
[١] مصادر نهج البلاغه، جلد ١، صفحه ٤١١.