عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٤٥٧ - مال حلال در قرآن و روايات

موسى بن جعفر ٧ از پدرش نقل مى‌كند كه خدا به موسى فرمود: به زيادى مال خوشحال مشو و يادم را در هيچ حالى فراموش مكن، زيادى مال گناهانت را فراموشت مى‌دهد و ترك ياد من قلبت را سخت مى‌كند.

از آيات و روايات استفاده مى‌شود كه انسان نسبت به تأمين معيشتش نبايد بى‌تفاوت بماند و به بيكارى و سستى و تنبلى و تن‌پرورى تكيه كرده، منتظر باشد امور زندگيش را ديگران اداره كنند كه تن‌پرورى و سربار مردم بودن از گناهان است.

و از طرفى انسان حق ندارد تمام همت و نيرويش را در دنيادارى و دنياخواهى خرج كند و به ازدياد ثروت و مال پرداخته، از حق و حقيقت باز بماند و از رسيدن به رشد و كمال و مقام والاى آدميت محروم شود و در نتيجه به لعنت حق و عذاب الهى گرفتار آيد.

حق اين است كه انسان با نيروى خدا داده و با توجه به حدود الهى و مقررات پاك پروردگار و به كار گرفتن دستورهاى اوليا، دنبال كسب و كار رفته و خودش عهده‌دار اداره امور معيشت خود و اهل و عيالش گردد.

انسان در مسير كسب و كار، بايد سعى كند از حلال به دست آورد و به طور حلال خرج كند و مازاد آن را با خداى خود معامله كرده و به وسيله خرج كردن مال در راه خدا، كسب آخرت آباد و رضوان الهى نمايد. خلاصه مطلب اين كه انسان بايد در حد عفاف و كفاف تحصيل مال كند و در حد به دست آوردن آخرتى آباد مازاد مال را در راهى كه حضرت مولا دستور داده خرج كند و به عبارت ديگر، از طرفى تاجر مال در حد عفاف و كفاف باشد و از طرف ديگر با همان مال، تاجر و كاسب آخرتى هم چون آخرت انبيا و اوليا گردد.

انسان اگر بخواهد، فقط تاجر دنيا و كاسب ثروت و مال باشد، از نظر حق‌