عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ١٠٤ - آفت سوم استعجال

سوم‌ آن كه مظلوم باشد و از سر خشم بر ظالم دعا مى‌كند، تا مسلمانى هلاك شود به سبب او و باشد از حد تجاوز نمايد و در معصيت و هلاك افتد[١].

قال الله تعالى:

[و يدع الإنسان بالشر دعاءه بالخير و كان الإنسان عجولا][٢].

و انسان به همان صورت كه نيكى‌ها را مى‌طلبد [بدون توجه به عواقب امور و به سبب جهل به مصالح و مفاسد خويش، گزند و آسيب و] بدى‌ها را مى‌طلبد و انسان بسيار شتاب زده و عجول است.

چهارم‌ آن كه اصل عبادت و ملاك آن ورع است و اصل ورع به نظر و تأمل و بحث تمام، توان يافت در همه چيزى از اكل و شرب و لبس و غير اين و چون مرد مستعجل باشد، توقف در كارها نكند، هر سخنى كه فرازبان آيد بگويد و هر طعامى كه به دست آيد بخورد و در حرام و شبهت افتد در اين و در غير اين، پس ورع فوت شود و چه چيز باشد در عبادت بى‌ورع؟ و چون خصلتى چنين باشد كه از خيرات حرمان آرد و از حاجات منقطع گرداند، بر مرد متعبد لازم باشد كه در اصلاح نفس خود كوشد و آن را از خود زايل كند.

امير حسين بن عالم بن الحسن الحسينى، جامع علوم ظاهريه و باطنيه و حاوى فضايل عقليه و نقليه مى‌گويد[٣]:

[١] -مثل اين كه پدر و مادر، يا دوست و رفيق، يا شريك و همسايه، از روى اشتباه او را بيازارند و او به جاى امر به معروف و نهى از منكر از خدا درخواست هلاك شدن آنان را بنمايد منظور از مسلمان ظالم، ستمگران و زورگويان حرفه‌اى نيستند كه آنان مشرك يا كافرند.

[٢] -اسراء( ١٧): ١١.

[٣] -شعر از مؤلف به متن غزالى اضافه شده است.