جامع عباسی - طبع قديم - شيخ بهائى - الصفحة ٣٨٥ - قسم دوم نيز دو قومند
به ديگرى به ولادت يا به انتهاى آن هر دو به ديگرى بر وجه شرعى و آن بر سه قسمست:
قسم اوّل
دو قومند كه با يكديكر ميراث مىبرند:
اوّل پدر و مادر.
دوّم فرزندان و هر چند پائين روند و اين دو قوم با يكديكر ميراث مىبرند و با ايشان سواى زن و شوهر ديگرى ميراث نمىبرد پس هر گاه شخصى بميرد و پدرى داشته باشد تمام مال او تعلّق به پدر دارد و هم چنين اگر مادرى داشته باشد تمام مال تعلّق به مادر دارد و اگر پدر و مادر هر دو جمع شوند سه يك مال ميّت[١] تعلّق به مادر دارد و تتمّه تعلّق به پدر و اگر با پدر و مادر پسرى جمع شود هر يك از پدر و مادر شش يك مال را مىبرند و تتمّه آن تعلّق به پسر دارد و اگر با پدر و مادر دخترى جمع شود هر يك از ايشان شش يك مال را مىبرند و نصف مال را دختر مىبرد و تتمّه ميانه ايشان و دختر پنج حصّه مىشود بشرطى كه ميّت دو برادر يا يك برادر و دو خواهر پدر و مادرى يا چهار خواهر پدر و مادرى نداشته باشد چه اگر اينها موجود باشند تتمّه مال ميانه دختر و پدر به چهار حصّه منقسم مىشود چنانچه مذكور خواهد شد و اگر دو دختر با ايشان جمع شوند دو ثلث مال تعلّق به دختران دارد و ثلث آن به پدر و مادر و اگر يكى از ايشان با دختران جمع شود دختران ثلث آن مىبرند و شش يك از پدر است يا از مادر و تتمّه ميانه ايشان به پنج سهم يا چهار سهم منقسم مىگردد و هر گاه شخصى بميرد و پسرى داشته باشد تمام مال از اوست و اگر متعدّد باشند مال را ميانه خود بالسّويّه قسمت مىكنند و اگر پسر و دختر جمع شوند دختر نصف پسر ميراث مىبرد و هر گاه شخصى بميرد و يك دختر داشته باشد تمام مال او از آن دختر است و اگر متعدّد باشند مال را ميانه خود بالسّويّه قسمت مىكنند و هر گاه ميّت فرزندان نداشته باشد و فرزندزاده داشته باشد آن فرزند زادهها به جاى فرزندان حصّه مىبرند به طريقى كه مذكور شد خواه تنها باشند و خواه با پدر و مادر ميّت جمع شوند و هر يك از ايشان حصّه كسى را مىبرد كه به او مىرسد پس دختر دختر حصّه دختر مىبرد و دختر پسر حصّه پسر مىبرد و ذكور و اناث هر يك از ايشان بطريق ميراث پسر دو برابر دختر ميراث مىبرند و بعضى از مجتهدين گفتهاند كه اولاد دختر از ذكور و اناث در ميراث بردن مساويند.
قسم دوّم نيز دو قومند
اوّل برادران و خواهران و اولاد ايشان با عدم ايشان.
دوّم جدّ و جدّه هر چند بالا روند و اين دو
[١] اگر حاجب نداشته باشد چنانچه خواهد آمد صدر دام ظلّه