جامع عباسی - طبع قديم - شيخ بهائى - الصفحة ٤٠٨ - قسم سيم آن كه تركه از سهام صاحبان فروض ناقص باشد

شخصى مرده باشد و دخترى و پدرى و مادرى داشته باشد اصل فريضه ايشان از پنج سهم منقسم مى‌شود.

سيّم‌ آن كه شخصى مرده باشد و سه دختر يا بيشتر و يكى از پدر يا مادر داشته باشد اصل فريضه ايشان از شانزده سهم منقسم مى‌شود.

پنجم‌ آن كه مردى مرده باشد و دخترى و يكى از پدر يا مادر و زنى داشته باشد اصل فريضه ايشان از سى و دو سهم منقسم مى‌گردد.

ششم‌ آن كه مردى مرده باشد و پدرى و مادرى و زنى داشته باشد اصل فريضه ايشان از چهل سهم منقسم مى‌گردد.

هفتم‌ آن كه شخصى مرده باشد و دو دختر يا بيشتر و يكى از پدر يا مادر و زنى داشته باشد اصل فريضه ايشان نيز از چهل سهم منقسم مى‌گردد.

هشتم‌ آن كه شخصى مرده باشد و يك خواهر مادرى و يك خواهر پدرى داشته باشد اصل فريضه ايشان از چهار سهم منقسم مى‌شود.

نهم‌ آن كه شخصى مرده باشد و دو خواهر مادرى و دو خواهر پدرى يا بيشتر داشته باشد اصل فريضه ايشان از پنج سهم منقسم مى‌گردد.

دهم‌ آن كه شخصى مرده باشد و دو خواهر مادرى يا بيشتر و يك خواهر پدرى داشته باشد اصل فريضه ايشان نيز از پنج سهم منقسم مى‌شود.

يازدهم‌ آن كه شخصى مرده باشد و يك خواهر مادرى و يك خواهر پدرى و زنى داشته باشد اصل فريضه ايشان از شانزده سهم منقسم مى‌گردد و اگر در اين يازده صورت اصل فريضه بر ايشان صحيح منقسم نشود رعايت نسبتهايى كه در ما سبق مذكور شد بايد كرد تا بر ايشان صحيح منقسم شود و.

رد نيز بر دو قسم است‌:

اوّل‌ ردّ اخماسى و آن چنانست كه آن چه از فرض صاحبان فروض زياده مى‌آيد بر پنج سهم منقسم مى‌گردد مثل آن كه شخصى بميرد و دخترى و پدرى و مادرى داشته باشد اصل فريضه ايشان شش سهم است دو سهم تعلّق به پدر و مادر دارد و سه سهم تعلّق به دختر دارد و تتمّه بر ايشان ردّ مى‌شود به پنج سهم.

دوّم‌ ردّ ارباعى و آن چنانست كه تتمّه به چهار سهم منقسم مى‌شود مثل آن كه شخصى بميرد و جماعت مذكوره دو برادر يا يك برادر و دو خواهر يا چهار خواهر يا مادرى يا پدرى داشته باشد چه در اين صورت بر مادر ردّ نمى‌شود بلكه تتمّه ميانه دختر و پدر به چهار سهم منقسم مى‌گردد و بعضى از مجتهدين در اين صورت نيز به پنج حصّه منقسم مى‌كنند و حصّه مادر را به پدر مى‌دهند پس پيش ايشان ردّ بر يك قسم است‌

قسم سيّم آن كه تركه از سهام صاحبان فروض ناقص باشد