جامع عباسی - طبع قديم - شيخ بهائى - الصفحة ٢٩٢ - فصل نهم در بيان آن كه در چند موضع نكاح فسخ مىشود

گويند چه در اين صورت مهر مسمّى و مهر المثل بآن زن مى‌دهند و اگر در ثانى الحال عقد كنند دو مهر مسمّى بدهند.

فصل نهم در بيان آن كه در چند موضع نكاح فسخ مى‌شود

بدان كه در بيست و هشت موضع نكاح برطرف مى‌شود:

اوّل‌ آن كه سه طلاق دهند.

دوّم‌ آن كه در ميانه زن و شوهر زن رنجش بهم رسد و زن چيزى در عوض دهد به شوهر تا او را طلاق گويد و اين را طلاق خلع و مبارات گويند.

سيّم‌ آن كه ولىّ او در حالت طفوليّت او را بهم جنس نداده باشد يعنى بغير مثل خود نكاح كرده باشد چه در اين صورت بعد از بالغ شدن مى‌تواند[١] فسخ كرد.

چهارم‌ آن كه ولىّ طفل او را به ديوانه يا خنثى‌[٢] يا خصى نكاح كند چه بعد از بالغ شدن اختيار فسخ دارد.

پنجم‌ آن كه زن پيش از دخول‌[٣] مسلمان شود چه او فسخ نكاح خود مى‌تواند كرد و بعد از دخول موقوفست بر انقضاى عدّه پس اگر عدّه او منقضى شود شوهر او مسلمان نشود فسخ مى‌كند.

ششم‌ آن كه زن جهوديّه كه پيش از دخول از دين خود بدين اسلام انتقال كند چه نكاح او فسخ مى‌شود امّا بعد از دخول كردن موقوفست بر انقضاى عدّه پس اگر عدّه او منقضى شود و شوهرش مسلمان نشود فسخ مى‌شود و هم چنين است حكم كسى كه مرتد شود و پدر او كافر بوده باشد چه بعد از دخول فسخ موقوفست و انقضاى عدّه پس اگر در عدّه آن شخص رجوع به اسلام كند فسخ نمى‌كند و كسى كه پدر او مسلمان باشد و او مرتد شود بعد از انقضاى عدّه وفات نكاح زوجه او فسخ مى‌شود.

هفتم‌ آن كه زن و شوهر را در جنك بگيرند يا آن كه زن صغيره گرفتار شود يا شوهر بالغ به بند افتد مثل آن كه كافر باشد و گرفتار شود چه در اين صورت فسخ نكاح زن كرده مى‌شود.

هشتم‌ آن كه هر گاه آقا ميانه غلام و كنيز جدائى اندازد بعد از آن كه ايشان را به يك ديگر نكاح كرده باشد.

نهم‌ آن كه هر يك از زن يا شوهر راضى به نكاح شوند به ادّعاى آن كه آن ديگرى از طايفه مشخّص باشد آن‌گاه ظاهر شود كه از آن طايفه نبوده چه آن ديگرى را در اين صورت‌[٤] فسخ نكاح مى‌رسد بر قول بعضى از مجتهدين.

دهم‌ اگر شخصى از براى پسر صغير خود دختر صغيره برادر خود را نكاح كند و آن كه جده هر يك از زن و شوهر يكى از ايشان را شير دهد چه ايشان بر يكديكر حرام مى‌شوند و نكاح ايشان فاسد مى‌شود زيرا كه شير خورنده اگر پسر باشد عمّ زن خود مى‌شود يا خال او و اگر دختر باشد عمّه يا خاله شوهر خود مى‌شود.

يازدهم‌ آن كه هر گاه با مادر زنى‌[٥] دخول‌

[١] محتاج به مراجعه است صدر دام ظلّه العالى

[٢] در خنثى مشكل نكاح باطل و در واضح فسخ مشكل است صدر دام ظلّه العالى

[٣] ظاهرا پيش از دخول نكاح باطل مى‌شود صدر دام ظلّه

[٤] در هر دو صورت محلّ تامّل است صدر دام ظلّه

[٥] گذشت تفصيل آن صدر دام ظلّه