آدمى تلف كردن آن عضو است يا آن چه در حكم تلف كردن باشد به چيزى كه غالبا تلف كند و اگر چه قصد تلف نداشته باشد يا بغير آن چه غالبا تلف كند با قصد تلف كردن و ثبوت آن نيز بيكى از سه چيز است كه در قصاص نفس مذكور شد امّا در سوگند خوردن جهت قصاص اعضا ميانه مجتهدين خلافست بعضى گفته‌اند كه در جائى كه خونبها در آن ثابت شود شش قسم بايد خورد و اگر كمتر از خونبها باشد قياس بر شش قسم كنند يعنى اگر نصف خونبها باشد چون يك دست سه قسم بايد خورد و اگر خونبهاى اعضا كمتر از شش يك خونبها باشد چون انگشت يك قسم بايد خورد و بعضى از مجتهدين برآنند كه در قصاص اعضا نيز پنجاه قسم بايد خورد بشرط آن كه در آن خونبها ثابت شود و اگر كمتر از ديت باشد بيست و پنج قسم بايد خورد و شروط قصاص اعضا همان شروط قصاص نفس است با زيادتى يك شرط ديگر و آن مساوى بودن اعضا است در صحّت و عدم آن پس دست صحيح را بعوض دست شل نمى‌توان بريد امّا اگر صاحب دست صحيح راضى شود كه دست شل را بعوض دست صحيح او ببرند جايز است به شرطى كه از سرايت نترسد چه با خوف سرايت جايز نيست پس اگر قصاص كنند و سرايت كند ضامنست و بعوض دست راست چپ را نمى‌توان بريد مگر آن كه دست راست نداشته باشد چه در آن حالت دست چپ او را بعوض دست راست ببرند و اگر هيچ يك از دست راست و چپ نداشته باشد پاى او را بعوض دست راست ببرند و اگر كسى يك چشم داشته باشد يك چشم شخصى را كه دو چشم داشته كور كند آن يك چشم او را بعوض چشم او كور مى‌توان كرد و در صورت عكس يك چشم صحيح را بعوض يك چشم او كور بايد كرد و بعضى گفته‌اند كه نصف خونبها نيز بدهد زيرا كه يك چشم او به جاى دو چشم است پس در كور كردن آن كلّ خونبها لازمست و اگر كسى چنان كرده باشد كه بينايى چشم كسى رفته باشد و حدقه به جاى خود باشد كيفيّت قصاص او به طريقى كه در حديث وارد شده آنست كه قدرى پنبه را تر كنند و بر پشت چشم او بگذارند و او را در برابر آئينه كرمى كه او را رو به آفتاب كرده باشند بدارند تا آن كه بينايى چشم او برود و حدقه بماند و اقوى در كيفيّت قصاص در اين صورت آنست كه بهر طريقى كه ممكن باشد كه بينايى چشم او را كم كنند چنانكه حدقه بحال خود بماند جايز است و گوش صحيح را بعوض گوش كر و بينى صحيح را بعوض بينى كسى كه بويها نشنود و ذكر مرد جوان را بعوض ذكر مرد پير و ختنه كرده را بعوض ختنه ناكرده مى‌توان بريد و كسى كه دندان ديگرى را