جامع عباسی - طبع قديم - شيخ بهائى - الصفحة ٤٥٣
ايشان نيز عاجز باشند اعمام پدر او و اولاد ايشان و اگر ايشان نباشند اعمام جدّ و اولاد ايشان و اگر ايشان نباشند آزاد كننده و اگر او نباشد ضامن جريره و اگر او نيز نباشد امام مىدهد و خويشان حاضر و غايب هر دو در خونبها شريكند پس در اين صورت حاكم شرع آن شهر چيزى بحاكم شهر غايب بنويسد كه خونبها را بر ايشان قسمت كند و اگر حاكم شرع در حكم يا در اجتهاد خطا كند خونبها را از بيت المال مىدهد و در غير حاكم از روى خطا عاقله او مىدهد.
نكته
داعى دولت قاهره نظام ساوجى گويد كه از استاد خود أعني أفضل المتأخّرين بهاء الملّة و الحقيقة و الدّين محمّد عاملى طاب ثراه شنيده شد كه روزى نوّاب اعلى كه هزار جان گرامى فداى نامش باد در مجلس درس ايشان حاضر شده بودند و بحث عاقله در ميان بوده نوّاب اعلى پرسيدهاند كه عاقله چه معنى دارد ايشان گفتهاند كه عاقله جماعتىاند كه هر گاه كسى از روى خطا كسى را بكشد خونبهاى كشته شده را ايشان مىدهند نوّاب اعلى فرموده باشند كه حكمت در اين چه باشد كه ديگرى كسى را بكشد و جمعى ديگر خونبها بدهند ايشان در جواب گفتهاند كه ظاهرا حكمت در اين آنست كه چون ايشان دانند كه هر گاه يكى از خويشان ايشان كسى را بكشد ايشان خونبها مىدهند ايشان را نگذارند كه هرزه كردى نمايند و هميشه در محافظت ايشان باشند تا كسى را نكشند حضرت اعلى فرمودهاند كه حكمت در اين اين خواهد بود كه چون خويشان جرمانه گناه او را مىكشند آن شخص هميشه شرمنده ايشان باشد و ديگر اين چنين كارى نكند امّيد كه ايزد تعالى مفاتيح و خواتيم اين پادشاه جوانبخت سر افراز تخت را به ميامن بركات بىانتهاى خويش و بانواع ظفر و نصرت و خرّمى و كامرانى مقرون داراد و ربع معمور از بسيط زمين اين پادشاه را مسلّم كرده اعداى دين و دولت او را هميشه مقهور و منكوب گرداناد و بحقّ النّبي و آله الأمجاد : يا رب دعاى خسته دلان مستجاب كن و ختم اين كتاب بر دعاى دولت ابد قرين كرده شد امّيد كه منظور نظر كيميا اثر نوّاب همايون ارفع اقدس اعلى گرديده سبب حصول مطالب و مقاصد اين داعى گشته در باقى عمر از فواضل انعامات اين پادشاه كه در دولت مخلّد و بر اعدا مظفّر باد بهرهمند شده در يكى از مشاهد مشرّفه به طاعت و عبادت الهى و وظيفه دعا گويى دوام دولت ابد قرين شاهى ظلّ اللّهى قيام و اقدام تواند نمود و للّه الحمد على فواضل نعمائه و نوائل مبرّاته و حسناته و جزائل آلائه و هيآته الّتى منّ علىّ بالتّوفيق فى اتمام هذا الكتاب المستطاب بعون اللَّه الملك الوهّاب