نباشد كه بخورد سواى آن چيزهاى حرام و ترسد كه اگر نخورد ضعيف شود و پياده نتواند رفت و از همراه باز ماند و ترسد كه او را بكشند يا مال او را ببرند در اين صورت جايز است كه آن قدر بخورد كه سدّ رمق او شود و زياده جايز نيست بشرطى كه آن شخص به جنگ امام عادل نرود و راهزن مسلمانان نباشد چه اگر چنين شخصى باشد خوردن چيزهاى حرام در حال اضطرار او را حرامست و اگر شخصى در صحرايى باشد و چيزى نداشته باشد كه بخورد و ترسد كه از گرسنگى بميرد و كسى طعامى داشته باشد كه به قيمت دهد و او را قدرت بر قيمت دادن آن نباشد واجبست بر آن كس كه طعام به او دهد و اگر ندهد به قهر و غلبه ازو مى‌توان گرفت و اگر در صحرايى تشنه باشد و ترسد كه بميرد آن مقدار شراب مى‌تواند خورد كه نميرد و اگر از تشنگى محتاج به خوردن بول باشد نيز مى‌تواند خوردن و فرق نيست ميانه خوردن بول خود يا غير و بعضى از مجتهدين برآنند كه بول خود را بخورد نه از ديگرى و خوردن ترياق فاروق‌[١] حرامست مگر به احتياج‌

و امّا

هشت قسم مكروه‌

اوّل‌ گوشها و رگهاى حيوانى كه او را خورند.

دوّم‌ كرده حيوانى كه گوشت او را خورند.

سيّم‌ گوشت خر و اسب و استر.

چهارم‌ شير ايشان.

پنجم‌ چيزهائى كه جنب و حايض و نفسا و كسى كه پرهيز از نجاست نكند به رطوبت دست بر آن نهد چه خوردن آنها مكروهست.

ششم‌ پياز و سير خوردن كسى را كه اراده داخل شدن مسجد داشته باشد و در شب جمعه خوردن نيز.

هفتم‌ آبهاى گرم خوردن خصوصا آبهايى كه بوى كبريت از آن آيد بقصد شفا.

هشتم‌ شرابى كه به علاج او را سركه كرده باشند و بعضى از مجتهدين خوردن اين را حرام مى‌دانند.

باب پانزدهم از كتاب جامع عبّاسى در بيان آداب طعام خوردن و آب نوشيدن‌

و رخت پوشيدن و در آن چهار مطلب است‌

مطلب اوّل در بيان طعام خوردن و اقسام آن‌

بدان كه اقسام طعام پنجست:

اوّل‌ واجب چون طعامى كه سدّ رمق شود و طعام واجب النّفقه و طعام كفّارات با عاجز شدن از عتق.

دوّم‌ حرام چون طعام مايده كه در آن شراب خورند.

سيّم‌ سنّت چون طعام عروسى و خانه نو ساختن و از حجّ آمدن و ختنه پسر

[١] على اطلاقه معلوم نيست و گذشت كلام در آن صدر دام ظلّه