درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ٣٦٥ - قوله اذ انزلت آية على رجل ثم مات ذلك الرجل ماتت الآية مات الكتاب
در روز غدير خم با حضور زياده بر هزار صحابى ايراد فرموده در تفسير سوره مائده انوار درخشان نگاشته شده است.
حيات و زندگى بشر عاريتى است و كمال آن بموت و مرگ است و بر حسب ظاهر عبارت از قطع علاقه تدبيرى روح از بدن عنصرى است نه بمنظور اينكه انسان باطل و عاطل و فانى گردد بلكه بدن رو بتحول و تغيير خواهد گذارد از نظر اينكه محكوم بحكم طبيعت خواهد بود ولى غرض از زندگى بشر در جهان تكليف كسب فضيلت و قدرت روحى و حيات ذاتى و نيروى بقاى ابدى آن است.
زيرا روح انسانى عبارت از نيروى عاقل و حساس و متفكر است و قائم بهمان صورتهاى علمى و خلقى و فكرى و خيالى خود بوده باقى مىماند يعنى هر چه روح در زندگى ظرفيت داشته از هر قسم كمال وجودى با همان شئون وجودى خود باقى خواهد ماند بدون اينكه محكوم بزوال و فناء گردد.
زيرا روح مؤمن مثلا با صورتهاى علمى و خلقى و خيالى و عقلانى متحد است از نظر اينكه روح و كمالات وجودى آن متحد و مجرد است و در اثر قطع رابطه روح با بدن عنصرى قدرت و استقلال وجودى روح زياده شده و استقلال وجودى در همه شئون خود خواهد يافت يعنى هر چه صورتهاى علمى و عقلانى و خيالى و احاطه شهودى و خلقى داشته قدرت خواهند يافت يعنى عوائق خارجى و طبيعى از آنها زائل شده بر تجرد آنها كه از شئون روح هستند افزوده خواهد شد.
با اين تجرد وجودى و قدرت اهل ايمان وارد عالم و نشئه برزخ مىشود و عالم برزخ بر حسب ظاهر عبارت از قبر است كه بدن در آن پنهان است ولى روح با استقلال وجودى و تجردى كه دارد نحو نظارت بر بدن خواهد داشت و در صورتى در عالم برزخ سعادت خود را واجد خواهد بود كه بر حسب روح و عقيده