درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ٢٥٠ - (شرح)

آن شائبه سخط نيست و رضا ديگر عبارت از صدور آثار و نظام امكانى نيز با حسن و افضل وجه كه مورد رضا به تبع ذات قدس مى‌باشد.

عبارت از رضوان حق تعالى بالفعل و هر جوهر عقلى كه در او شائبه شر و معصيت نباشد و فعل او طاعت حق تعالى و مقابل آن سخط حق تعالى است و رضا حق تعالى مانند رضا مخلوق نخواهد بود زيرا رضاى مخلوق حادث و حالت نفسانى است از خارج مورد تأثير قرار ميگيرد او را از حالت بحالت ديگر وارد مينمايد ولى رضاى حق تعالى بوجود قدس ذات مرضى خود است ولى فعل و آثار نظام خير او مانند بهشت رضوان و رحمت و خير و در مقابل آنها آثار عقوبت و غضب كه به تبع خواهد بود.

زيرا رحمت و فضل غرض اصلى است و كفر و معصيت و شر بطور تبع بوجود خواهد آمد از نظر اينكه مثلا چنانچه معصيت نبود غضب و آثار غضب مانند دوزخ نيز موجود نبوده است بلكه در اثر اقتضاء معصيت دوزخ پديد آمده است و مخلوق و معرض عوارض رضا و غضب قرار ميگيرد مانند بشر ولى ساحت ربوبى محض نور و حقيقت وجود است و نقص و امكان در او راه ندارد.

بدين جهت معرض عوارض قرار نميگيرد و رضا و سخط و غضب او عبارت از آثار ثواب و عقاب او است بدون اينكه معرض تغير و حادثه قرار بگيرد ولى بشر در اثر اينكه مخلوق و وجود او عاريتى است و قائم بخود نيست و مركب از ماده و صورت و امر عدمى و اجوف است معرض عوارض قرار ميگيرد.

ولى حق تعالى محض حقيقت وجود است كه لا اثم منه و لا مثل له و لا شريك و احدى الذات و احدى الصفه است و صفات او ذات او است و ذات او عين صفات او است كثرت و تعدد ندارد و هم چنين هيچ صفت زائد ندارد از اين نظر هرگز حالت و حادثه‌اى بر او رخ نخواهد داد رضاء و غضب و سخط او عبارت از آثار فعل او مانند اجراى ثواب بر اهل ايمان و يا عقوبت بيگانگان خواهد بود