درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ١٨٣ - وجود مثالى و تمثل
درون خود سرچشمه گرفته صحنه نعمتها را براى او مورد شهود قرار داده است و اين شهود مناظر نعمتها از نظر اينكه شعاع روح كامل و نورانيت ذاتى او است هرگز زوال پذير نخواهد بود مانند موجودات مثالى و روانى و ذهنى و خيالى در حال زندگى دنيا كه بر پايهاى استوار نيست نخواهد بود بلكه صورتهاى نعمتهاى مثالى در عالم برزخ و مثال اصيل و دايم و ريشهدار ظهورى و شعاعى ثابت از روح نورانى اهل ايمان مىباشد و يا گوئى روح كامل اهل ايمان آئينهاى ماند فيلم نما كه صحنهاى را ارائه ميدهد و هر چه را كه از شئون روح و روان و خيال است بطور مثال با نيروى باطنى مىبيند و مىفهمند و مىشنوند.
بديهى است كه از مقام قدس كبريائى صحنه آفرينش مثالى صورت ميگيرد و بر حسب اقتضاء و مقام نورانيت اهل ايمان است كه حق تعالى اين چنين صحنهاى را بروح مؤمن ارائه ميدهد و او را متنعم و مسرور ميدارد.
و يا گوئى روح كامل اهل ايمان وسعه وجودى و احاطه او نورانيت عقيده ايمان و فضايل خلقى و صلاح عملى است كه تابش آن روح مؤمن را بصحنه مثالى جلب مىنمايد و گفته شد كه صحنه نعمتهاى مثالى پرتو و شعاع اعمال صالحه فضايل خلقى است ولى نسبت بايمان اعتقادى و قلبى نظر باينكه سيرت آن قرب و خوشنودى مقام كبريائى است بهترين نعمت مىباشد.
و بهمين جهت اساس نعمتها و صلاح و شعار عبوديت اعمال صالحه و رفتار نيك بر ايمان و كمال آن استوار مىباشد.
و بر حسب منطق آيات كريمه نظام عالم آخرت مغاير با نظام طبع خواهد بود زيرا عالم طبع صحنه محدود و موقت و مركب از اجزاء پراكنده و متحرك و بر اساس تحول و بىخبرى و آميخته بحدوث و نيز زوال و فناء استوار مىباشد ولى عالم قيامت محصول نظام همه عوالم و بر اساس حيات و نظام ابد و مستقر غير قابل زوال استوار خواهد بود.