درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ٧٦ - پرتوى از عالم مثال

و صحايف و سراير عقايد و انديشه‌ها و اعمال و اخلاق خود را و كتاب ذات و ذاتيات روانى خود را مشاهده خواهد نمود.

و آيه كريمه‌ وَ إِذَا الصُّحُفُ نُشِرَتْ‌ ناظر باين حقيقت است بر اين اساس هر كه در زندگى دنيوى خود از حالات و حركات و مقاصد خود غافل باشد و توجه نداشته و از سير و سلوك خود بى‌توجه باشد خواهد گفت اين چه كتابى است كه هيچ چيز را از قلم باز نداشته و هر چه من رفتار نموده‌ام ضبط نموده است‌ ما لِهذَا الْكِتابِ لا يُغادِرُ صَغِيرَةً وَ لا كَبِيرَةً إِلَّا أَحْصاها وَ وَجَدُوا ما عَمِلُوا حاضِراً و هر چه را از عقيده و اعمال و حركات افعال اختيارى داشته همه را از طريق مشاهده و شهود غيبى خواهد ديد و بر آنها احاطه خواهد داشت.

آنچه بايد متوجه بود آنست كه انسان كه بر او تصورات علمى و كليات عقلى و افكار قدسى و افعال نيك آشكار مى‌شود لا محال كتاب ذات و ذاتيات او در عليين خواهد بود و مراد از عليين فرشتگانى هستند كه بر آن دفاتر و صحايف احاطه و آگاهى دارند و در حيطه قدرت و شهود فرشتگان خواهد بود و در صورتى كه مكتوب در صحايف فعل خيرات و حسنات بوده و نيز روان از رذايل اخلاقى و نكوهيده سلامت باشد كه مبادى گناهان است اين شخص از جمله اصحاب يمين خواهد بود كه نامه و صحايف اعمال او از طريق يمين و دست راست و كنايه از قدرت دست راست گفته مى‌شود.

و آيه كريمه‌ فَأَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتابَهُ بِيَمِينِهِ فَسَوْفَ يُحاسَبُ حِساباً يَسِيراً وَ يَنْقَلِبُ إِلى‌ أَهْلِهِ مَسْرُوراً ناظر باين حقيقت است كه به حساب او از نظر فضل و مسامحه رسيدگى خواهد شد و پس از فراغ از محاسبه بسوى اهل خود با كمال سرور متوجه خواهد شد.

و چنانچه از جمله فجار و منافقان و اشرار باشد با اينكه از طريق عقيده و عمل صحايف اعمال خود را مملو نموده‌اند و بجا آورده و كرام كاتبين همه اعمال روانى و قلبى و جوارحى آنان را ضبط نموده‌اند و از نظر اينكه بوظايف الهى‌