درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ٤٩٥ - قوله و لم يقدروا ان يأتوا حالا تنجيهم من عذابه
وظايف الهى را در آنان سلب فرموده است از نظر اينكه خود آنان اختيار را از خود سلب نمودهاند.
قوله: فوافقوا ما سبق لهم في علمه
: بيان نتيجه است در نتيجه سلب قدرت قيام باداء وظايف عبوديت باختيار خود اقدام به گناهان خواهند نمود حق تعالى نيز هر چه را بر حسب مسألت وجودى درخواست نمايند بآنان موهبت خواهد فرمود در نتيجه اهل معصيت با كمال قدرت اقدام به گناهان خواهند نمود و روايت فرمود نتيجه آنست كه اهل معصيت باختيار خود اقدام به گناهان نمايند هم چنان كه در علم ربوبى در عالم ازل گذشته بود كه در عالم اختيار اهل معصيت به گناهان اقدام خواهند نمود و درخواست قدرت به گناهان نموده و بآن راضى خواهند نمود.
قوله: و لم يقدروا ان يأتوا حالا تنجيهم من عذابه
: بيان آنست كه در اثر تمايل به گناهان و نيز امتناع آنان از قيام باداء وظايف دينى و اصرار به گناهان در نتيجه ديگر اهل معصيت قدرت تغيير غرض و مقصد خود را نخواهند داشت با زيادى گناهان و عادت به تمرد و ارتكاب گناهانى كه قابل عذر خواهى نخواهد بود.
در نتيجه آن چنان گرفتار معاصى و گناهان خواهند شد كه اصلاح گناهان گذشته آنان امكان ناپذير است بطورى كه رفع فساد و ضررهاى گناهان خود را بنمايند و در مقام اصلاح آنها برآيند بالاخره آن چنان گناهان و جنايات اهل معصيت گريبانگير آنان شده كه لحظهئى نميتوانند در مقام اصلاح فسادهاى سابق خود برآيند و گناهان و آثار و مفاسد آنها نيز هيچ يك قابل تدارك نخواهد بود.
بعبارت ديگر از نظر عادت اهل معصيت بقيام بارتكاب گناهان و عادت