درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ٤١٢ - قوله و نحن شهداء الله على خلقه و حججه في ارضه

آيه مبنى بر اظهار منت و فضل بر رسول صادع صلى اللَّه عليه و آله و اوصياء طاهرين عليهم السّلام است كه حق تعالى آنان را امت وسط معرفى و اعلام فرموده و تفسير وسطيّت آنان را نيز آيه تصريح نموده باينكه شاهد و گواه بر جامعه اسلامى هستند و مقام شهادت از شؤون روح قدس است كه از هر لحاظ وساطت دارند از مقام كبريائى قدس ربوبى و جامعه مسلمانان و وسطيّت بطور اطلاق عبارت از واسطه بودن در فيوضات تكوينى و تشريعى و تعليمى و تربيتى است.

بالاخره بر حسب موهبت الهى مقام ارواح قدسيه اوصياء عليهم السّلام ارجدارتر از جامعه اسلام است و دانى و پائين‌تر از مقام رسالت صادع صلى اللَّه عليه و آله و مقام قدس كبريائى است و مقام شهادت و آگهى بر قلوب و اعتقادات ايمان و كفر عموم مردم از لوازم مقام وسطيّت آنها است كه بدون روح قدسى و ارتباط با تعليمات عينى هرگز ميسر نخواهد بود. و تالى تلو رسول صلى اللَّه عليه و آله و وحى و ناظر بر مكتب قرآن هستند و تعبير به امت شاهد بر اين است كه جامعه‌اى كه تعداد آنان زياده بر واحد است بلكه تعداد آنان بدوازده وصى ميرسد و متصدى مكتب بوده و نظارت بر قرآن دارند و اين جامعه مقام وسطيّت و شهادت را عهده دارند و هر يك در زمان حيات سمت شهادت بر اعتقادات و اعمال قلبى و جوارحى مسلمانان خواهند داشت و اين ولايت مطلقه و شهادت تا پايان جهان تكليف ادامه خواهد يافت و شهادت از جمله آثار وساطت فيوضات تكوينى و نظارت بر مكتب قرآن و تنظيم برنامه آن و سمت تعليم دانشجويان است.

قوله‌: و نحن شهداء اللَّه على خلقه و حججه في ارضه‌

: بيان مقام وسطيّت است كه اوصياء طاهرين عليهم السّلام را حق تعالى شاهد بر عقائد و اعمال جوارحى عموم مردم و بخصوص بر جامعه اسلامى معرفى فرموده است و همه آنها حجت حق تعالى خواهند بود بطور اطلاق و سمت آنان در جهان تكليف ادامه خواهد يافت يعنى غير از اوصياء طاهرين عليهم السّلام كه تعداد آنان‌