درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ٣٠٢ - قوله لا اله الا هو العلى العظيم
از حريم كبريائى شرف صدور يافته ولى از نظر اينكه مورد و مراد و خواسته حادثه زمانى و مكانى است، با حدود و شرايط مخصوص و زمان و مكان خاصى با وجود و علل مربوطه مراد تحقق خواهد پذيرفت.
با توجه باين نكته هر موجود و حادثهاى كه بهرهاى از وجود دارد لا محاله تشخصات وجودى و لوازم وجودى خواهد داشت كه هر موجودى كه تحقق بپذيرد در خارج از هيچ جهت نبايد اهمال داشته باشد يعنى تشخصات وجودى مشخص داشته باشد، خواسته و مراد حق تعالى هم چنين است يعنى هر موجود و حادثهاى كه در جهان تحقق بپذيرد در عالم ربوبى همه مشخصات زمانى و مكانى و شرائط آن معين و مشخص است في علم اللَّه تعالى و بهمان تشخصات و اقدار و اندازهگيرى كه در عالم تقدير مقرر شده و ظهور آن مشخصات همان حوادث و علل و اسباب زمانى و مكانى است كه بتدريج صورت مىپذيرد و محال است كه موجودى و يا حادثهاى در اين جهان بزرگ يا كوچك رخ دهد جز اينكه همه مشخصات و لوازم وجودى آن در عالم تقدير در نظر گرفته شده است و هرگز بطور گزاف موجودى و يا حادثهاى بدون سابقه و وجود علل و لوازم زمانى و مكانى و فاعل صورت نگرفته بلكه همه در نظر گرفته شده و جهان طبع مرحله نازلى از سعه بينهايت علم و احاطه حق تعالى مىباشد.
بر اين اساس گفته مىشود كه علل و اسباب طبيعى و زمان و مكان همه و همه مظاهرى نازل و منازلى از ظهور قدرت و اراده قاهره حق تعالى خواهد بود و موجودات و حادثه جهان بر اساس نظام مخصوص و حسن تدبير خاصى است كه از مظاهر قدرت و حكمت حق تعالى معرفى مىشود و جمله فيكون در آيه كريمه إِذا أَرادَ شَيْئاً أَنْ يَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ ناظر باين حقايق مرموز و پنهان است كه بتدريج در خارج صورت ميگيرد ولى در عالم ربوبى از ازل ثابت بوده است و جمله كن ايجادى مثالى است كه از حريم قدس شرف صدور مىيابد كه از آن