درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ٢٩١ - قوله لا يبلغون كنه عظمته

(شرح)

راوى گويد امام صادق عليه السلام ميفرمود حق تعالى عظيم است يعنى براى الهيت و شدت وجودى بر ما سوا لا يتناهى است با اينكه عظمت از صفات مقادير و كميات است اولا بالذات و فقط بلحاظ آيات و افعال و كميات گفته مى‌شود و بالاخره اطلاق عظيم بر ساحت قدس ربوبى از نظر آنست كه غير متناهى در عظمت و قدرت است.

قوله عليه السلام‌: رفيع‌

: رفعت مقام كبريائى او بطور غير متناهى و زياده بر تصور است و ميان حريم قدس ربوبى با موجودات مراحل و منازل نامتناهى و معارج وجودى بسيارى زياده بر تصور است بعض آنها ظلمانى است و در روايت سبعين الف حجاب از نور و ظلمت تعبير شده است و لازم صفت خالق و مخلوق وسائط و حجابهائى زياده بر تصور است.

قوله: لا يقدر العباد على صفته‌

: صفت سلبى است صفات قدس ربوبى، او را بندگان هرگز نمى‌توانند توصيف نمايند جز آن چه آيات كريمه دارد كه غير قابل فهم و زياده بر قدرت و فهم بشرى است.

قوله‌: لا يبلغون كنه عظمته‌

: صفت سلبى است اينكه هرگز عظمت ذاتى و صفاتى و آثار نامتناهى و آثار ابديت و هميشگى ساحت كبريائى را، هرگز كسى نمى‌تواند بفهمد و همه صفات حريم مجهول الكنه است.