درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ٢٢١ - قوله ويلك ايها السائل ان ربى لا يغشاه الاوهام و لا ينزل به الشبهات و لا يجار من شىء و لا يجاوره شىء

و مركب از ماده و صورت و تركيب بوده و علم و احاطه او از طريق اكتسابى از خارج خواهد بود.

بدين جهت مورد شبهه و اعتراض و ترديد و تزلزل در فكر و شك در عقيده قرار خواهد گرفت بلكه مورد ندامت و پشيمانى از فعل و عقيده خود قرار گرفته و پيوسته معرض جهل و اشتباه و ندامت و خطاء خواهد بود بلكه معرض عوارض بدنى و جسمانى مانند حوادث و رنج و فرسودگى و معرض حالات و احوال مختلف هر لحظه قرار خواهد گرفت.

ولى ساحت قدس ربوبى از نظر اينكه موجود بحت و بسيط ازلى و قائم بذات است همه موجودات عوالم آثار و افعال ساحت ربوبى او هستند و بقاء و دوام موجودات عالم طبع هر لحظه بفيض وجود او پايدار خواهند بود و از جمله آثار او نظام مرتب عالم طبع است كه هر موجودى از آنها هر نقصى كه دارد شاهد آنست كه ساحت ربوبى از هر نقص و امكان برى و منزه خواهد بود.

چنان كه موجودات شاهد كمالات ذاتى كبريائى او هستند هم چنين هر نقصى كه دارند شاهد آنست كه ساحت ربوبى از هر نقص منزه خواهد بود از اين نظر همه موجودات بر حسب ذات و وجود فيض و نقص آن ساحت ربوبى را از نقص و امكان تنزيه مينمايند و از نظر بهره وجودى كه دارند ساحت قدس ربوبى را حمد و ثناء گويند زيرا وجودات آنها تعلقى و هويات آنها استناد بساحت ربوبى دارد و قطع نظر از بهره هستى كه آنها را فرا گرفته ماهيات باطل و فرض محض خواهند بود.

موجودات امكانى بمنزله اشعه و اظلالى هستند نسبت بحريم قدس كبريائى و همه ربط محض و تعلقى و استناد بساحت ربوبى دارند و قائم باويند و به لحاظ ذوات آنها هالك و مفهوم محض و بى‌محتوى هستند.