درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ٢١١ - قوله و لا كان مستوحشا قبل ان يبتدع شيئا و لا يشبه شيئا مذكورا

مكانى را پديد نياورده زيرا وجود بحت بسيط و قائم بذات هرگز حاجت بمكان ندارد بلكه او خالق عالم طبع و كرات آسمان است و نسبت او بهمه مكانها يكسان است.

قوله‌: و لا قوى بعد ما كون الاشياء و لا كان ضعيفا قبل ان يكون شيئا

: بيان صفت سلبى است كه حق تعالى قادر بطور اطلاق است و عجز در او راه ندارد و در اثر ايجاد و آفرينش مخلوقات وسايل قدرت خود را هرگز فراهم نخواهد آورد زيرا قدرت حق تعالى قدرتى نيست كه در اثر ايجاد موجودات و وسايل طبع پديد بيايد زيرا حق تعالى خالق اشياء و موجودات زمانى است و خالق هرگز از اثر مخلوقات خود، كسب قدرت و نيرو نخواهد نمود.

بالاخره در هر تكوين و آفرينش موجودات كسب قدرت نخواهد نمود زيرا حق تعالى وجود بحت و بسيط قائم بذات خود و خالق زمان و موجودات زمانى است و از آثار آفرينش خود هرگز قدرت و نيرو كسب نخواهد نمود بالاخره خلقت جهان طبع و ساير عوالم سبب قدرت او نخواهد شد بلكه موجودات و مخلوقات محتاج باو هستند كه حق تعالى بهر يك از موجودات بى‌شمار هر لحظه وجود افاضه بفرمايد و ساحت كبريائى منزه از ضعف و تغير و حالت انفعال است كه در اثر ايجاد موجودات كسب قدرت بنمايد و ضعف خود را رفع نمايد مانند بشر كه در اثر ايجاد وسايل قدرت كسب نمايد بلكه ساحت قدس ربوبى خالق موجودات و زمانيات است و همه آنها قائم باويند و هر لحظه محتاج بآنند كه وجود بهر يك از آنها افاضه بفرمايد.

قوله‌: و لا كان مستوحشا قبل ان يبتدع شيئا و لا يشبه شيئا مذكورا

: بيان صفت سلبى است كه ساحت قدس ربوبى وجود بحت و بسيط قائم بذات است هرگز از وحدت و تنهائى كدورتى بر ساحت او رخ نخواهد داد مانند بشر نيست كه از نظر ضعف وجودى و نقص جوهر ذاتى محتاج باشد باينكه همنشين‌