درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ١٨٧ - وجود مثالى و تمثل
بهمان قياس در عالم قيامت همان واسطه ذاتى تدبير روح بر بدن و اعضاء كه محكوم بنظام دائم و داراى حيات ذاتى ادراك هستند خواهد بود و از نظر قدرت بدن خود كفاء بوده در اطاعت روح محتاج بشرط و يا فقد مانع نخواهد بود بلكه با كمال قدرت و نيرو بدن در اطاعت ادراكى روح خواهد بود.
اين قدرت در اثر نظام عالم قيامت است كه محصول همه عوالم است و بر اساس وسايل و اسباب نخواهد بود هم چنان كه نظام عالم طبع بر اساس و شرايط بىشمار نهاده شده است و روح و بدن اهل ايمان در عالم قيامت نيز از موهبت اراده مطلقه سهم بسزائى خواهند داشت زيرا از جمله موهبتها كه حق تعالى اهل ايمان را بهرهمند ميفرمايد آنست كه اراده هر فردى از اهل ايمان كامل را ظهورى و الگوئى از اراده خود معرفى فرموده بدين جهت هر چه را اراده نمايند بدون تأخير و شرط تحقق خواهد يافت.
بالاخره نظام عالم قيامت وابسته بر اسباب نخواهد بود بلكه زندگى بشر و حيات او بر اساس دائم و وابسته بشرط و فقد مانع نخواهد بود هم چنان كه وجود و حيات بشر پرتوى از افاضه نور الهى است هم چنين اراده و خواسته او نيز ظهورى از اراده قاهره خواهد بود هر چه را اراده نمايد و خواسته آن بدان تعلق بيابد بيدرنك تحقق مىپذيرد و اراده اهل ايمان كامل همان عين تحقق خواسته او خواهد بود.
و از نظر اينكه ايمان باصول توحيد و تقوى و نيروى پرهيز از گناهان ضد كفر و شرك و گناهان است بر اين اساس چگونگى عالم مثال اهل كفر و شرك و بيگانگان نيز از نظر قياس ضد استفاده مىشود از نظر اينكه در عالم طبع و عالم تكليف بيگانگان توجهى بآفريدگار جهان نداشته و در قلب آنان عبوديت خلجان ننموده باشد سرتاسر عمر خود را به بىخبرى از مسير و مقصد و اينكه هدفى از زندگى و سرگرمى جز بعلايق دنيوى نداشته و در خاطر آنان خطور ننموده.