بود بلكه لازم ذاتى ظهور و بروز كمون و نهفته روح است چه انسان ظهور آن را بخواهد و يا از آن كراهت داشته باشد هم چنان كه گناهكاران از مشاهده وجودات مثالى و سراير اعمال طالح خود نگران خواهند بود و آرزو نمايند كه هرگز آن سراير نكوهيده و آثار نكبت بار اعمال آنان بظهور نمى‌رسيد و گريبانگير آنان نبوده بر حسب منطق كريمه‌ يا لَيْتَ بَيْنِي وَ بَيْنَكَ بُعْدَ الْمَشْرِقَيْنِ‌.

بالاخره موجودات مثالى در عالم برزخ ظهور و بروز و رشد عقيده و اعمال ارادى و اختيارى افراد بشر است و ظهور وجودات مثالى لازم نظام عالم برزخ است كه ذخيره نموده و هرگز قابل تخلف نخواهد بود و تا هنگام صحنه عالم برزخ گسترده است همه موجودات مثالى كه ظهور سراير عقيده و انديشه و اعمال اختيارى انسان است ثابت و برقرار خواهند بود باينكه وجود مثالى مخلوق و آفريده روح است ولى خارج از اختيار بوده بلكه لازم نظام عالم برزخ خواهد بود بدين جهت هميشگى بوده است و از كريمه‌ ما عَمِلَتْ مِنْ خَيْرٍ مُحْضَراً استفاده مى‌شود.

هم چنان كه صورت و حقيقت روح نورانى اهل ايمان و هم چنين صورت تيره و پليد اهل كفر و بيگانه هرگز تغيير و زوال پذير نخواهد بود شهود سيرت نورانى و نعمتهاى آن و هم چنين شهود تيره‌گى و پليدى روان نيز لازم ذاتى و خارج از اختيار انسان خواهد بود بلكه از شئون روان است.

هم چنان كه بر حسب منطق آيه كريمه‌ النَّارُ يُعْرَضُونَ عَلَيْها غُدُوًّا وَ عَشِيًّا وَ يَوْمَ تَقُومُ السَّاعَةُ أَدْخِلُوا آلَ فِرْعَوْنَ أَشَدَّ الْعَذابِ‌ هر صبح و شام شعله‌هاى آتشين دوزخ از دور بآنان عرضه خواهد شد و اين ظهور سيرت ظلمانى آل فرعون است كه بر حسب نظام عالم برزخ ظهور و بروز بطور محدود و مجدد نموده و تا پايان صحنه عالم برزخ اين چنين عقوبت تدريجى هر صبح و شام در باره هر يك ادامه خواهد داشت و بر حسب آيه كريمة وَ يَوْمَ تَقُومُ السَّاعَةُ أَدْخِلُوا آلَ فِرْعَوْنَ أَشَدَّ الْعَذابِ‌ استفاده مى‌شود كه پس از پايان عالم برزخ كه بمشيت قاهره كبريائى صحنه عالم قيامت بسط و گسترش مى‌يابد و نظام عالم آخرت كه محصول همه نظامهاى امكانى‌