شرح اصول فقه
(١)
فهرست مطالب
٥ ص
(٢)
المقصد الثالث مباحث الحجة
٧ ص
(٣)
مقدمه
١١ ص
(٤)
1- موضوع مقصد سوم
١١ ص
(٥)
2- معناى حجت
١٦ ص
(٦)
3- مدلول كلمه اماره و ظن معتبر
١٩ ص
(٧)
4- ظن نوعى
٢٠ ص
(٨)
5- اماره يا اصل عملى
٢١ ص
(٩)
6- مناط در اثبات حجيت اماره
٢٤ ص
(١٠)
7- حجيت علم ذاتى است
٢٨ ص
(١١)
8- جايگاه حجيت امارات
٣٨ ص
(١٢)
9- ظن خاص و ظن مطلق
٤٢ ص
(١٣)
10- مقدمات دليل انسداد
٤٣ ص
(١٤)
دو نكته
٤٨ ص
(١٥)
11- اشتراك احكام بين عالم و جاهل
٥٠ ص
(١٦)
12- تصحيح جعل اماره
٥٩ ص
(١٧)
13- اماره طريق است يا سبب؟
٦٣ ص
(١٨)
14- مصلحت سلوكيه
٦٦ ص
(١٩)
15- حجيت امرى اعتبارى است يا انتزاعى؟
٧٢ ص
(٢٠)
باب اول كتاب عزيز
٨١ ص
(٢١)
مقدمه
٨١ ص
(٢٢)
نسخ كتاب عزيز،
٨٣ ص
(٢٣)
حقيقت نسخ
٨٣ ص
(٢٤)
امكان نسخ قرآن
٨٨ ص
(٢٥)
وقوع نسخ در قرآن و اصالت عدم نسخ
٩٧ ص
(٢٦)
باب دوم سنت
٩٩ ص
(٢٧)
1- دلالت فعل معصوم
١٠٢ ص
(٢٨)
2- دلالت تقرير معصوم
١١١ ص
(٢٩)
3- خبر متواتر
١١٣ ص
(٣٠)
4- خبر واحد
١١٥ ص
(٣١)
الف دلايل حجيت خبر واحد از آيات قرآن
١١٩ ص
(٣٢)
آيه اول آيه نبأ
١٢٠ ص
(٣٣)
آيه دوم آيه نفر
١٢٦ ص
(٣٤)
آيه سوم آيه حرمت كتمان
١٣٥ ص
(٣٥)
ب دليل حجيت خبر واحد از سنت
١٣٧ ص
(٣٦)
ج دليل حجيت خبر واحد از اجماع
١٤٢ ص
(٣٧)
د دليل حجيت خبر واحد از بناى عقلا
١٥١ ص
(٣٨)
باب سوم اجماع
١٥٩ ص
(٣٩)
مقدمه
١٥٩ ص
(٤٠)
اجماع در مسلك عامه
١٦٠ ص
(٤١)
سؤال اول
١٦١ ص
(٤٢)
سؤال دوم
١٦٩ ص
(٤٣)
اجماع در مسلك اماميه
١٧٢ ص
(٤٤)
1- طريقه حس
١٧٥ ص
(٤٥)
2- طريقه قاعده لطف
١٧٦ ص
(٤٦)
3- طريقه حدس
١٧٨ ص
(٤٧)
4- طريقه تقرير
١٨٠ ص
(٤٨)
اجماع منقول
١٨٩ ص
(٤٩)
باب چهارم دليل عقلى
١٩٩ ص
(٥٠)
وجه حجيت عقل
٢١٤ ص
(٥١)
باب پنجم حجيت ظواهر
٢٢٣ ص
(٥٢)
مقدمه
٢٢٣ ص
(٥٣)
طرق اثبات ظواهر
٢٢٥ ص
(٥٤)
حجيت قول لغوى
٢٢٧ ص
(٥٥)
ظهور تصورى و تصديقى
٢٣٤ ص
(٥٦)
وجه حجيت ظواهر
٢٣٨ ص
(٥٧)
الف شرط بودن ظن فعلى به وفاق
٢٤١ ص
(٥٨)
ب اعتبار عدم ظن به خلاف
٢٤٢ ص
(٥٩)
ج اصالت عدم قرينه
٢٤٥ ص
(٦٠)
د حجيت ظهور براى غير مقصودين بالتفهيم
٢٤٧ ص
(٦١)
ه حجيت ظواهر كتاب
٢٥١ ص
(٦٢)
باب ششم شهرت
٢٦١ ص
(٦٣)
دليل اول اولويت شهرت بر خبر واحد
٢٦٤ ص
(٦٤)
دليل دوم عموميت داشتن تعليل در آيه نبأ
٢٦٥ ص
(٦٥)
دليل سوم دلالت بعضى از اخبار
٢٦٨ ص
(٦٦)
تنبيه
٢٧١ ص
(٦٧)
باب هفتم سيره
٢٧٣ ص
(٦٨)
1- حجيت بناى عقلا
٢٧٤ ص
(٦٩)
2- حجيت سيره متشرعه
٢٧٧ ص
(٧٠)
3- ميزان دلالت سيره
٢٨١ ص
(٧١)
باب هشتم قياس
٢٨٤ ص
(٧٢)
مقدمه
٢٨٤ ص
(٧٣)
1- تعريف قياس
٢٩٠ ص
(٧٤)
2- اركان قياس
٢٩٢ ص
(٧٥)
3- حجيت قياس
٢٩٢ ص
(٧٦)
الف آيا قياس موجب علم است؟
٢٩٣ ص
(٧٧)
ب دليل بر حجيت قياس ظنى
٣٠١ ص
(٧٨)
دليل از آيات قرآن
٣٠٢ ص
(٧٩)
دليل از سنت
٣٠٦ ص
(٨٠)
دليل از اجماع
٣٠٩ ص
(٨١)
دليل از عقل
٣١٦ ص
(٨٢)
4- منصوص العلة و قياس اولويت
٣١٧ ص
(٨٣)
منصوص العلة
٣١٨ ص
(٨٤)
قياس اولويت
٣٢٢ ص
(٨٥)
تنبيه استحسان و مصالح مرسله و سد ذرايع
٣٢٥ ص
(٨٦)
باب نهم تعادل و تراجيح
٣٣١ ص
(٨٧)
تمهيد
٣٣١ ص
(٨٨)
مقدمه
٣٣٣ ص
(٨٩)
1- حقيقت تعارض
٣٣٣ ص
(٩٠)
2- شروط تعارض
٣٣٤ ص
(٩١)
3- فرق بين تعارض و تزاحم
٣٤١ ص
(٩٢)
4- تعادل و تراجيح در دو دليل متزاحم
٣٤٤ ص
(٩٣)
5- حكومت و ورود
٣٥٥ ص
(٩٤)
الف حكومت
٣٥٨ ص
(٩٥)
ب ورود
٣٦٤ ص
(٩٦)
6- قاعده در متعارضين، تساقط يا تخيير
٣٦٦ ص
(٩٧)
7- جمع بين متعارضين، اولى از طرح است
٣٧٣ ص
(٩٨)
امر اول جمع عرفى
٣٨٠ ص
(٩٩)
امر دوم قاعده ثانويه در متعادلين
٣٨٨ ص
(١٠٠)
امر سوم مرجحات
٤٠٦ ص
(١٠١)
مقام اول مرجحات پنجگانه
٤٠٨ ص
(١٠٢)
1- ترجيح احدث
٤٠٨ ص
(١٠٣)
2- ترجيح با صفات
٤٠٩ ص
(١٠٤)
3- ترجيح از راه شهرت
٤١٣ ص
(١٠٥)
دو نمونه
٤١٧ ص
(١٠٦)
4- ترجيح از راه موافقت با كتاب
٤١٨ ص
(١٠٧)
5- مخالفت عامه
٤٢١ ص
(١٠٨)
مقام دوم در تفاضل بين مرجحات
٤٢٢ ص
(١٠٩)
مقام سوم در تعدى از مرجحات منصوص
٤٢٨ ص
 
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص
٤١٣ ص
٤١٤ ص
٤١٥ ص
٤١٦ ص
٤١٧ ص
٤١٨ ص
٤١٩ ص
٤٢٠ ص
٤٢١ ص
٤٢٢ ص
٤٢٣ ص
٤٢٤ ص
٤٢٥ ص
٤٢٦ ص
٤٢٧ ص
٤٢٨ ص
٤٢٩ ص
٤٣٠ ص
٤٣١ ص
٤٣٢ ص

شرح اصول فقه - محمدى، على - الصفحة ٤١٧ - دو نمونه

٢.و عده‌اى مى‌گويند:خير،جابر نيست.

به گفته مرحوم مظفر،شهرت عمليه قدمائيه جابر ضعف سند هست به دليل اينكه اگر مشهور قدما كه همه اهل تحقيق بودند طبق حديثى فتوا دادند براى انسان اطمينان پيدا مى‌شود به صدور حديث و مناط حجيت و ارزشمندى خبر هم كه اطمينان به صدور است.بنابراين،حديث ارزش پيدا مى‌كند؛زيرا متقابلا اگر روايتى داراى سند طلايى باشد،ولى مشهور قدما از آن اعراض نموده و بدان عمل نكنند آن حديث از درجۀ اعتبار ساقط مى‌گردد و روى همين اصل گفته‌اند:

كلما ازداد صحة ازداد وهنا و كلما ازداد وهنا ازداد صحة

يعنى حديث به هر اندازه كه از حيث سند صحيح و معتبر باشد اگر مشهور علما از آن اعراض كردند موهون‌تر و بى‌ارزش‌تر مى‌گردد و متقابلا به هر مقدار كه از حيث سند موهون باشد اگر مورد توجه مشهور قرار گيرد اعتبار و ارزش پيدا مى‌كند.

دو نمونه:

الف.مرحوم آقا ضياء در نهاية الافكار(ج ١،جزء ٣،ص ٩٩مى‌فرمايد:و يكفيك فى ذلك الحديث النبوى المعروف(على اليد ما اخذت حتى تؤدى)فانه على ما ذكره بعض مشايخنا مما لم يذكره احد من رواتنا و لا كان معروفا من طرقنا و لا مذكورا فى شىء من جوامعنا و انما روته العامه فى كتبهم منتهيا الى الحسن البصرى عن سمرة بن جندب عن النبى صلّى اللّه عليه و آله و سلّم الذى قضاياه معروفة مع النبى صلّى اللّه عليه و آله و سلّم فى حديث لا ضرر مع وجود خلل آخر فى الرواية و هو ان ارباب الحديث منهم ذكروا ان الحسن البصرى لم يسمع حديثا قط منه و مع ذلك كله ترى بناء الاصحاب قدس سرّهم على الاخذ بالحديث المزبور فى ابواب الفقه و الاستناد اليه فى مقام الفتوى بلحاظ جبره بعمل القدماء.

ب.مرحوم شيخ انصارى در رسائل(ص ٤٤٧مى‌فرمايد:«و هى(مرفوعه زراره)و ان كانت ضعيفه السند الا انها موافقة ليسره العلماء فى باب الترجيح فان طريقتهم مستمره على تقديم المشهور على الشاذ و المقبولة و ان كانت مشهورة بين العلماء حتى سميت مقبولة الا ان عملهم على طبق المرفوعة و ان كانت شاذة من حيث الرواية حيث لم يوجد مروية فى شىء من جوامع الاخبار المعروفة و لم يحكها الا