شرح اصول فقه - محمدى، على - الصفحة ١٥٩ - مقدمه

باب سوم

اجماع

مقدمه

اجماع در لغت به معانى گوناگونى آمده كه برخى از آن معانى عبارت‌اند از:١.اتفاق ٢.بستن پستان‌هاى ماده شتر ٣.آماده كردن ٤.سبك گردانيدن ٥.الفت دادن ٦.قصد كارى كردن و...مصنف به يكى از معانى اجماع اشاره مى‌كند و آن اينكه اجماع در لغت به معناى مطلق الاتفاق است اعم از اتفاق يك امت يا اتفاق همۀ مردم و يا اتفاق جمع قليل و باز اعم از اينكه اتفاق بر حكمى از احكام شرعيه باشد يا بر امرى از امور عقلاييه و يا بر مسأله‌اى از مسائل علميه و فلسفيه و در قرآن هم به اين معنا استعمال شده آنجا كه در سوره يوسف مى‌فرمايد: وَ أَجْمَعُوا أَنْ يَجْعَلُوهُ فِي غَيٰابَتِ الْجُبِّ، اى اتفقوا على ذلك.

در اصطلاح دانشمندان اسلامى چند نوع تفسير شده است:

١.اجماع عبارت است از اتفاق‌نظر فقهاى اسلام بر حكمى از احكام شرعى (تعريف واجبى).

٢.اجماع عبارت است از اتفاق‌نظر اهل حل و عقد،يعنى علماى مسلمين بر حكمى از احكام شرعيه(تعريف فخر رازى).

٣.اجماع اتفاق امت حضرت محمّد صلّى اللّه عليه و آله و سلّم است بر حكمى از احكام شرعيه