شرح اصول فقه - محمدى، على - الصفحة ١١٩ - الف دلايل حجيت خبر واحد از آيات قرآن
الف.دلايل حجيت خبر واحد از آيات قرآن
مقدمه:كسانى كه براى حجيت خبر واحد به آياتى از قرآن تمسك مىكنند ادعا ندارند كه آيات قرآنى نص در مطلوب است و دلالت آنها بر مدعا،يعنى حجيت خبر واحد قطعى است،بلكه حد اكثر مىخواهند بگويند:اين آيات ظهور در مطلوب دارند و وقتى مسألۀ ظهور مطرح شد بجاست كه خصم،يعنى منكرين حجيت خبر واحد در مقام اعتراض برآمده و بگويند:استدلال به اين آيات براى اثبات آن مدعا ناتمام است به دليل اينكه از طرفى خود خبر واحد گمانآور است و از طرف ديگر آياتى هم كه به آن استدلال مىكنيد ظنّى الدلاله هستند چون ظاهرند و نه نص و همان اشكالى كه خود خبر واحد دارد ظاهر كتاب هم دارد و شما نمىتوانيد با يك دليل ظنى بر يك امر ظنى ديگر استدلال كنيد،بلكه حتما بايد ادله حجيت خبر واحد خودشان قطعى و يقينآور باشند سپس مستشكل اضافه مىكند به اينكه اگر شما بفرماييد:آيات قرآن اگرچه ظنى الدلالهاند و لكن قطعى الصدور هستند پس باز هم پشتوانۀ خبر واحد دليل قاطع شد.ما خواهيم گفت:قبول داريم كه آيات قطعى السند هستند،ولى اين مفيد فايدهاى نيست؛زيرا شما مىخواهيد به دلالت آيات استدلال كنيد نه به سند آنها و دلالت آيات هم متاسفانه ظنى است،پس به درد شما نمىخورد.
به نظر مصنف،اين اعتراض بر مشهور علما وارد نيست.به دليل اينكه ظواهر قرآن اگرچه ظنى الدلالة هستند،لكن در باب حجيت ظواهر خواهد آمد كه ظواهر حجيت دارند و دليل آن بناى عقلاست كه يك دليل قطعى است پس خبر واحد متكى بر ظواهر است و ظواهر متكى بر علم و قطع و با يك واسطه منتهى به علم مىشود، پس استدلال به ظن بر حجيت ظن نيست،بلكه در نهايت استدلال به علم براى حجيت ظن است.با حفظ اين مقدمه مىگوييم:از قرآن به پنج آيه استدلال شده كه عبارتاند از:
١.آيۀ نبأ،
٢.آيۀ نفر،
٣.آيه كتمان،