شرح اصول فقه - محمدى، على - الصفحة ٤٢ - ٩- ظن خاص و ظن مطلق

امارات اعم است از زمان انسداد و انفتاح.

قوله و من هنا:از بيانات ما روشن مى‌گردد كه استدلال صاحب المعالم براى حجيت خبر واحد به دليل انسداد كه دليل رابع و عمده دليل ايشان بود ناتمام است اولا به دليل اينكه مدعا اين است كه آيا خبر واحد فى نفسه حجيت دارد يا خير قطع نظر از انسداد باب علم يا انفتاح آن،و دليل انسداد اخص از مدعاست؛زيرا حجيت را فقط در فرض انسداد ثابت مى‌كند نه مطلقا.ثانيا ما بحث در ظنون خاصه داريم؛يعنى اماراتى كه دليل خاصى بر حجيت آنها قائم شده كالخبر الواحد و دليل انسداد حجيت مطلق الظن را ثابت مى‌كند از هر راهى كه به دست آمده باشد و حجيت ظن خاص را ثابت نمى‌كند،پس از اين حيث هم دليل اعم از مدعاست و به درد اثبات اين مدعا نمى‌خورد.

و الحاصل:اين دليل شما از جهتى اعم از مدعا و از جهتى اخص از مدعاست.

قوله نعم:بعضى‌ها براى حجيت خبر واحد به دليل انسداد صغير احتجاج نموده‌اند.اين استدلال بعيد نيست كه صحيح باشد؛زيرا دليل با مدعا مساوى است.

مدعا حجيت خبر واحد و دليل هم انسداد صغير است كه مخصوص باب اخبار است.

٩.ظن خاص و ظن مطلق

پيش از اين به برخى از تقسيمات ظن اشاره كرديم و گفتيم يكى از تقسيمات ظن آن است كه ظن يا ظن خاص است و يا ظن مطلق.حال مى‌گوييم:ظن خاص عبارت است از هر امارۀ ظنيه‌اى كه دليل قاطع بر حجيت و اعتبار آن اماره بخصوص قائم شده است از قبيل خبر واحد ثقه،ظاهر الكتاب و امارات ظنيه خاصه را طرق علميه نيز مى‌گويند از باب اينكه اين امارات مستند به علم‌اند.

ظن مطلق عبارت است از كليۀ ظنونى كه دليل انسداد كبير بر حجيت آنان دلالت نموده است از هر طريقى كه اين ظنون حاصل شوند،اين‌گونه از ظنون حجيتشان مخصوص به فرض انسداد باب علم و علمى است؛يعنى به نظر كسانى كه راه علم و علمى را مسدود مى‌دانند از اين طريق پيش مى‌آيند.مصنف معتقد است كه ما نيازى به