شرح اصول فقه

فهرست مطالب

المقصد الثالث مباحث الحجة

1- موضوع مقصد سوم

2- معناى حجت

3- مدلول كلمه اماره و ظن معتبر

4- ظن نوعى

5- اماره يا اصل عملى

6- مناط در اثبات حجيت اماره

7- حجيت علم ذاتى است

8- جايگاه حجيت امارات

9- ظن خاص و ظن مطلق

10- مقدمات دليل انسداد

دو نكته

11- اشتراك احكام بين عالم و جاهل

12- تصحيح جعل اماره

13- اماره طريق است يا سبب؟

14- مصلحت سلوكيه

15- حجيت امرى اعتبارى است يا انتزاعى؟

باب اول كتاب عزيز

نسخ كتاب عزيز،

حقيقت نسخ

امكان نسخ قرآن

وقوع نسخ در قرآن و اصالت عدم نسخ

باب دوم سنت

1- دلالت فعل معصوم

2- دلالت تقرير معصوم

3- خبر متواتر

4- خبر واحد

الف دلايل حجيت خبر واحد از آيات قرآن

آيه اول آيه نبأ

آيه دوم آيه نفر

آيه سوم آيه حرمت كتمان

ب دليل حجيت خبر واحد از سنت

ج دليل حجيت خبر واحد از اجماع

د دليل حجيت خبر واحد از بناى عقلا

باب سوم اجماع

اجماع در مسلك عامه

سؤال اول

سؤال دوم

اجماع در مسلك اماميه

1- طريقه حس

2- طريقه قاعده لطف

3- طريقه حدس

4- طريقه تقرير

اجماع منقول

باب چهارم دليل عقلى

وجه حجيت عقل

باب پنجم حجيت ظواهر

طرق اثبات ظواهر

حجيت قول لغوى

ظهور تصورى و تصديقى

وجه حجيت ظواهر

الف شرط بودن ظن فعلى به وفاق

ب اعتبار عدم ظن به خلاف

ج اصالت عدم قرينه

د حجيت ظهور براى غير مقصودين بالتفهيم

ه حجيت ظواهر كتاب

باب ششم شهرت

دليل اول اولويت شهرت بر خبر واحد

دليل دوم عموميت داشتن تعليل در آيه نبأ

دليل سوم دلالت بعضى از اخبار

باب هفتم سيره

1- حجيت بناى عقلا

2- حجيت سيره متشرعه

3- ميزان دلالت سيره

باب هشتم قياس

1- تعريف قياس

2- اركان قياس

3- حجيت قياس

الف آيا قياس موجب علم است؟

ب دليل بر حجيت قياس ظنى

دليل از آيات قرآن

دليل از سنت

دليل از اجماع

دليل از عقل

4- منصوص العلة و قياس اولويت

منصوص العلة

قياس اولويت

تنبيه استحسان و مصالح مرسله و سد ذرايع

باب نهم تعادل و تراجيح

1- حقيقت تعارض

2- شروط تعارض

3- فرق بين تعارض و تزاحم

4- تعادل و تراجيح در دو دليل متزاحم

5- حكومت و ورود

الف حكومت

ب ورود

6- قاعده در متعارضين، تساقط يا تخيير

7- جمع بين متعارضين، اولى از طرح است

امر اول جمع عرفى

امر دوم قاعده ثانويه در متعادلين

امر سوم مرجحات

مقام اول مرجحات پنجگانه

1- ترجيح احدث

2- ترجيح با صفات

3- ترجيح از راه شهرت

دو نمونه

4- ترجيح از راه موافقت با كتاب

5- مخالفت عامه

مقام دوم در تفاضل بين مرجحات

مقام سوم در تعدى از مرجحات منصوص

شرح اصول فقه - محمدى، على - الصفحة ٢٢٣ - مقدمه

باب پنجم

حجيت ظواهر

مقدمه

باب پنجم از ابواب تسعۀ مباحث حجت،باب حجيت ظواهر است.اين باب شامل مقدمه و چهار مبحث اصلى است.

چند نكته مقدماتى

در اين مقدمه نكاتى را عنوان مى‌كنيم:

١.در مقصد اول از مقاصد چهارگانه كتاب اصول الفقه با صغريات و مصاديق مختلف اصالة الظهور آشنا شديم مثلا دانستيم كه فعل امر ظهور در وجوب دارد،فعل نهى ظهور در تحريم دارد و...و در مقصد سوم اين كتاب دربارۀ حجيت قانون كلى اصالة الظهور بحث مى‌كنيم كه مقصد اول يك بحث صغروى بود و مقصد سوم يك بحث كبروى است و از انضمام آن دو به يكديگر استنتاج نهايى حاصل مى‌گردد.

٢.بحث از حجيت ظواهر يك بحث مستقل و جداگانه‌اى نيست برخلاف حكم العقل كه در باب رابع مطرح شد و يك بحث على‌حده‌اى بود دليل مطلب آن است كه خود ظواهر يك دليل مستقلى در قبال كتاب و سنت نيست،بلكه متمم مبحث حجيت كتاب و سنت است و دليل مطلب آن است كه دستۀ قليلى از آيات و روايات جزء