شرح اصول فقه - محمدى، على - الصفحة ١٥١ - د دليل حجيت خبر واحد از بناى عقلا
اجماع خصوص خبرهاى واحدى است كه مفيد اطمينان و ظن غالب و متاخم به علم باشند اما خبر واحدى كه مفيد ظن ضعيف و ٦٠%باشد حجيت آن از اين قرائن اثبات نمىگردد پس مقدار دلالت اجماع با روايات يكى است.
مصنف در اين مقام با شيخ انصارى همعقيده بوده و مطلب اضافهاى ندارد.
د.دليل حجيت خبر واحد از بناى عقلا
چهارمين دليل از ادله حجيت خبر واحد عبارت است از بناى قطعى عقلا و يا سيرۀ قطعيۀ عقلاييه:
مقدمه:سيرۀ عمليه داراى دو شعبه است:
١.سيرۀ متشرعه،
٢.سيرۀ عقلاييه.
قسم اول در باب هفتم بيان خواهد شد و ما دربارۀ قسم دوم بحث مىكنيم.
سيرههاى عقلاييه از ديدگاه شرع مقدس سه نوع هستند:
١.سيرههاى مردوعه،يعنى روشهاى عمليهاى كه عقلاى عالم در امور زندگى خود دارند،ولى شارع مقدس آن سيره را ردع و ابطال نموده و پيروان خويش را از اتباع آن سيره و اخذ به آن منع فرموده و طريقۀ اختراعى و جديد خودش را به آنان ارائه فرموده مثلا عقلاى عالم در موارد زيادى براساس قياس مشى مىكنند اما شرع مقدس از عمل به آن منع نموده و بيش از ٥٠ روايت در رابطه با بطلان عمل به قياس وارد شده و يا مانند نهى از اخذ به خبر واحد در برخى موارد و لو شخص راوى عادل باشد مثل باب شهادت،يعنى اخبار بر زنا كه بايد قول چهار نفر باشد و يا مثل باب حقوق و دعاوى كه بايد شهادت عدلين باشد و عدل واحد كافى نيست.
٢.سيرههاى ممضاة،يعنى سيرههايى كه شرع مقدس مستقيما آنها را امضا فرموده و بر روى آنها صحه گذاشته اگرچه قيودى و محدوديتهايى در آنها جعل نموده نظير معاملات كه شارع بيع و دادوستد را حلال قرار داده،يعنى امضا نموده كه اين احلال، احلال امضايى است(احل اللّه البيع اى امضاه).
٣.سيرههاى غير مردوعه،يعنى سيرههايى كه مستقيما از سوى شارع مقدس ردع