شرح اصول فقه - محمدى، على - الصفحة ٢٦٣ - باب ششم شهرت
بيان احكام:شهرت روايى در باب تعادل و تراجيح ارزش دارد و آن اينكه هرگاه دو حديث با يكديگر تعارض كنند و من جميع الجهات مساوى و مكافى باشند،ولى احدهما داراى شهرت روايى باشد اين حديث رجحان پيدا مىكند بر حديثى كه داراى شذوذ و ندرت روايى است،پس شهرت روايى يكى از مرجحات باب تعارض است و جاى بخشش باب نهم است.
شهرت عملى:اين قسم هم بخشش در باب تعادل و تراجيح خواهد آمد و آنجا دربارۀ شهرت عملى دو بحث مطرح است:
١.آيا شهرت عملى هم مثل شهرت روايى مىتواند از مرجحات باشد و عند التعارض موجب رجحان يك حديث شود يا خير؟مسئله اختلافى است و مبتنى بر دو مبنى است.
٢.آيا قطعنظر از مقام تعارض شهرت عملى مىتواند جابر ضعف سند يا دلالت حديث باشد يا نمىتواند؟باز هم مسئله اختلافى است و به نظر ما مىتواند جابر باشد و آن قاعده معروفه مربوط به همين قسم است كه«كلما ازداد صحة ازداد وهنا و كلما ازداد وهنا ازداد صحة».
محل نزاع:مورد بحث ما در اين باب ششم،شهرت فتواييه است.اختلاف است در ميان علما كه آيا مجرد شهرت فتوايى بما هى شهره حجيت دارد و از ظنون خاصهاى است كه پشتوانۀ قطعيه دارد مثل خبر واحد و ظاهر كتاب و قول لغوى و يا حجيت ندارد و دليل قاطع بر حجيت آن قائم نشده؟در مسئله دو نظر وجود دارد و هر دو دسته قبول دارند كه فتواى يك يا چند مجتهد مادامىكه به سرحد شهرت نرسد در حق ساير مجتهدين حجيت ندارد و ديگران حق ندارند بدان اعتماد كنند،ولى اختلاف كردهاند در اينكه آيا شهرت فتواييه هم از امارات ظنيه معتبره است يا خير؟
گروهى از علما از قبيل شهيد اول و محقق خوانسارى و صاحب معالم و غيره فرمودهاند:شهرت فتواييه هم حجيت دارد و از جمله ظنون معتبره است و دلايلى هم دارند كه ذكر خواهد شد.در مقابل مشهور علما فرمودهاند:شهرت فتواييه بما هى حجت نيست و هذا قول الشيخ الاعظم الانصارى و الآخوند و...به گفته مرحوم