شرح اصول فقه - محمدى، على - الصفحة ٢٦٢ - باب ششم شهرت

باشند يا خير.

٣.شهرت فتوايى:آن است كه صدى هشتاد فقهاى عظام طبق حكمى از احكام فتوا داده باشند بدون اينكه مدرك فتوا براى ما روشن باشد،بلكه مجرد شهرت فتواييه است حال اعم از اينكه طبق فتواى مشهور اصلا حديثى نباشد و يا باشد،ولى ما يقين داشته باشيم كه آن حديث مدرك اين فتوا نيست و يا ما شك داشته باشيم و ندانيم كه مدرك اين فتوا آن حديث است يا خير.

بيان نسبت‌ها:شهرت عملى با شهرت روايى نسبت بينهما عام و خاص من وجه است يك ماده اجتماع دارند و دو ماده افتراق:

مادۀ اجتماع:حديثى است كه هم مشهور محدثين آن را روايت كرده‌اند و هم مشهور فقها طبق آن فتوا داده‌اند.

ماده افتراق از جانب شهرت روايى:حديثى است كه مشهور محدثين آن را نقل كرده‌اند،ولى مشهور فقها طبق آن فتوا نداده‌اند.

مادۀ افتراق از جانب شهرت عملى:حديثى است كه مشهور فقها به استناد آن فتواى داده‌اند،ولى مشهور محدثين آن را حديث نكرده‌اند،بلكه گروه قليلى از محدثين آن را نقل كرده‌اند.

نسبت بين شهرت فتوايى با شهرت روايى:باز هم عموم و خصوص من وجه است.

ممكن است حديثى را مشهور محدثين نقل كرده باشند و مشهور علما فتوايى داده باشند و اين فتوا مطابق مضمون آن حديث باشد،ولى ما ندانيم كه مدرك فتوا همين است و ممكن است حديثى شهرت روايى داشته باشد،ولى مشهور فتوايى موافق او و لو به استناد وى نباشد نداشته باشند و ممكن است مشهور بر حكمى از احكام فتوا دهند و مطابق آن حديثى باشد و لو مستند فتوا نيست اما آن حديث مشهور نباشد و شهرت روايى نداشته باشد.

نسبت بين شهرت عملى و فتوايى:تباين است اين دو قسيم هم هستند چون در شهرت عملى مستند عمل حديث معينى است،ولى در شهرت فتوايى مجرد شهرت فتواست،ولى مستند معينى در كار نيست.