راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ١١٩ - باب اوّل در وجوب و فضيلت امر به معروف و نهى از منكر و نكوهش ترك آنها
در اين آيه خداوند بيان داشته است كه همه آنان را، به جز اندكى كه از فساد در روى زمين جلوگيرى مىكردند، هلاك كرده است.
و خداى تعالى فرموده است: يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُونُوا قَوَّامِينَ بِالْقِسْطِ شُهَداءَ لِلَّهِ وَ لَوْ عَلى أَنْفُسِكُمْ أَوِ الْوالِدَيْنِ وَ الْأَقْرَبِينَ.«١١»
اين مطلب همان امر به معروف به پدر و مادر و خويشاوندان است.
خداى تعالى فرمايد: لا خَيْرَ في كَثِيرٍ من نَجْواهُمْ إِلَّا من أَمَرَ بِصَدَقَةٍ أَوْ مَعْرُوفٍ أَوْ إِصْلاحٍ بَيْنَ النَّاسِ وَ من يَفْعَلْ ذلِكَ ابْتِغاءَ مَرْضاتِ الله فَسَوْفَ نُؤْتِيهِ أَجْراً عَظِيماً.«١٢»
و خداى تعالى فرموده است: وَ إِنْ طائِفَتانِ من الْمُؤْمِنِينَ اقْتَتَلُوا فَأَصْلِحُوا بَيْنَهُما ...«١٣» اصلاح همان جلوگيرى از تجاوز و بازگرداندن به طاعت خداست، و اگر متجاوز برنگشت، خداوند دستور به مبارزه با او را داده و فرموده است: فَقاتِلُوا الَّتِي تَبْغِي حَتَّى تَفِيءَ إِلى أَمْرِ الله.«١٤»
و اين همان نهى از منكر است.
اما اخبار: از پيامبر صلى الله عليه و آله نقل شده كه فرمود: «هيچ گروهى نيستند كه مرتكب گناهى شوند و در ميان ايشان كسى باشد كه بتواند آنها را نهى از منكر كند و نكند، مگر اين كه بزودى خداوند همه آنها را به عذابى از جانب خود گرفتار مىسازد.»«١٥»
از ابو ثعلبه خشنى نقل كردهاند كه وى از رسول خدا صلى الله عليه و آله درباره تفسير اين آيه مباركه
«١١» نساء / ١٣٥: اى كسانى كه ايمان آورده ايد كاملا قيام به عدالت كنيد، براى خدا گواهى دهيد، اگر چه (اين گواهى ) به زيان خود شما يا پدر و مادر يا نزديكان شما بوده باشد.
«١٢» نساء / ١١٤: در بسيارى از سخنان در گوشى (و جلسات محرمانه ) آنها خير و سودى نيست مگر كسى كه (به اين وسيله ) امر به كمك به ديگران يا كار نيك يا اصلاح در ميان مردم كند، و هر كس براى خشنودى پروردگار چنين كند، پاداش بزرگى به او خواهيم داد.
«١٣» حجرات / ٩: هرگاه دو گروه از مؤمنان باهم به نزاع و جنگ پردازند، در ميان آنها صلح برقرار سازيد.
«١٤» حجرات / ٩: و اگر يكى از آنها بر ديگران تجاوز كند با طايفه ظلم پيكار كنيد تا به فرمان خدا باز گردد.
«١٥» اين حديث را ابوداوود، در ج ٢، ص ٤٣٦ كتاب خود و ابن ماجه و ابن حيان » به طورى كه در الجامع الصغير آمده » به سنن حسن آورده اند.